Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 21 Aug 2025

12. Hoàng Anh Tuấn

Nhật báo Người Việt đã cùng một số thân hữu đứng ra tổ chức một buổi họp mặt để phát hành tập thơ Yêu Em Hà Nội của Hoàng Anh Tuấn, được đông đảo độc giả các giới xa gần, tới dự. Hoàng Anh Tuấn cùng với Nguyên Sa, Cung Trầm Tưởng có vài điểm tương đồng: họ cùng ở Pháp về, xuất hiện gần như cùng một lúc với tư cách những thi sĩ tại miền Nam sau hiệp định Genève. Cả ba đều là những tài năng lớn. Họ vừa làm mới thi ca Việt Nam vừa đem đến cho ngành sinh hoạt này một sức sống, một niềm tin vào cuộc sống đang được hình thành tại miền Nam khi ấy. Không có báo hiệu nào tốt đẹp hơn đối với một xã hội bằng sự thành công của các tác phẩm nghệ thuật.

Paris có gì lạ không em?

Ga Lyon đèn vàng.

Nguyên Sa và Cung Trầm Tưởng đã làm cho những địa danh được nêu trong các câu thơ ấy, không chỉ còn là những tên gọi mà trở thành một hình thức nới rộng không gian, nới rộng đời sống, mặc dầu nó vẫn có một vẻ gì đó tựa tấm áo khoác của người đi xa về. Hoàng Anh Tuấn có nhiều cái khác. Trong thơ ông, không bao giờ người ta thấy Hoàng Anh Tuấn nhắc tới cái nơi ông đã từ đó trở về. Nếu có một vài thành phố nào đó Hoàng Anh Tuấn gọi tên ra, hay gợi nhớ tới, trong thơ ông, chính là Hà Nội, Sài Gòn hay Đà Lạt. Cho đến hiện tại Hoàng Anh Tuấn chưa cho xuất bản một tác phẩm nào của mình, dù ngoài thơ ông còn viết nhiều tiểu luận văn học, truyện ngắn v.v …

Yêu em Hà Nội là tác phẩm đầu tiên của ông được in ra và nghe nói còn thiếu rất nhiều bài trước đây đã được đăng báo, một số bài khác nhờ những người thuộc thơ ông chép lại mới có, để in trong tập.

Hoàng Anh Tuấn vốn thờ ơ với thơ mình. Rất có thể có những bài chính ông không nhớ hết. Yêu Em Hà Nội do con gái ông sưu tập, xuất bản, như một quà tặng cho bố. Hoàng Anh Tuấn năm nay tuổi cũng đã khá cao rồi.

Thơ Hoàng Anh Tuấn có vẻ gì đó rạo rực, nôn nóng. Người đọc có cảm tưởng, ý và lời đến với ông cùng một lúc.

Cái mới trong thơ ông không phải tìm kiếm. Hoàng Anh Tuấn thấy nó ở khắp mọi nơi. Hình như ông nói ra thơ rồi mới chép lại. Ký âu yếm không ân tình bảo chứng. Chỉ cần thay mấy chữ “ngân phiếu” và “có tiền” bằng mấy chữ “âu yếm” và “ân tình”, Hoàng Anh Tuấn đã mang đến cho chúng ta một câu thơ hoàn toàn mới, dù trong ngần ấy từ không có từ nào mới cả. Nếu muốn xài thêm một từ chuyên môn nữa thì đây là một cuộc “lạm phát” tình yêu.

Thơ Hoàng Anh Tuấn trẻ hơn thơ của tất cả các thi sĩ trẻ của chúng ta từ trước đến nay. Ông nói gấp gấp, nói thao thao, nói với đối tượng, thì thầm với lòng mình, nói và làm thơ cùng một lúc:

Bước rất nhẹ như mây mềm dưới gót

E nắng buồn làm rối tóc mưa ngâu

Em tìm anh nước uốn nhịp ven cầu

Năm tháng cũ rợn tình xưa tỉnh thức

Em vẫn bé, anh vẫn còn ngây ngất

Màu áo hường còn gợn sóng âm thanh

Mắt thuyền qua nên nón vẫn nghiêng vành

Chân cuống quýt nên guốc ròn gõ cửa

Anh vội mở cả nghìn lần hớn hở

Cho hồn nhiên mắc cỡ với hoài nghi

Em cúi đầu và lặng lẽ bước đi

Từ hôm ấy cửa nhà anh bỏ ngỏ …

Giả thử như “nàng thơ” nào đó, nhận được bài thơ, hẳn cũng bối rối, không biết câu nào nói về mình, câu nào vì thơ mà được làm ra.

Cũng những dòng thơ ấy, ai đang yêu, đang mong ước được yêu, ai đó muốn tỏ tình với ai nhưng còn ngại ngần, chưa có dịp, cứ việc chép bài thơ [bỏ bớt đi những lời trách móc] gửi cho nhau là đủ, không cần phải nói thêm gì nữa, cũng khó lòng có những lời tỏ tình đẹp hơn nữa:

Em đi qua xin ráng bước cho êm

Đừng đánh thức thời gian đang ngủ kỹ

Đừng đẹp quá để anh đừng rối chỉ

Lấy gì đây khâu vá lại tình xưa

Có đi qua xin chọn lúc tình cờ

Đừng nói trước để anh buồn vơ vẩn

Có đi qua xin em đừng đánh phấn

Tóc buông rèm lứa tuổi thích ô mai

Mắt vương tơ của những phút học bài

Tay kheo khéo khi đánh chuyền với bạn

Em dấu đi những nỗi lòng vỡ rạn

Anh cũng thề giấu hết gió mưa đi

Bao nhiêu ánh đèn rũ rượi tái tê

Những ngõ vắng tối tăm anh giấu hết

Có một điều hơi lạ là, tất cả những người làm thơ của chúng ta, được coi như tối tân nhất, cuối cùng cũng đều trở lại với thơ lục bát. Hoàng Anh Tuấn cũng vậy:

Hương còn ngấn ẩm trên môi

Ươm hơi rừng cũ đượm mùi gỗ xưa

Mượt lá đợi, rong rêu chờ

Sững im cương thạch, quanh co ôn tuyền

Ru em vào giấc hoang đường

Cũng nhân gian, cũng tầm thường nhỏ nhen

Cũng ưu tư, cũng muộn phiền

Cũng cô đơn lúc chúng mình chưa quen

Ru em vào giấc thần tiên

Cũng ngày mòn mỏi, cũng đêm ngậm ngùi

Cũng kiêu sa, cũng giận đời

Cũng yêu thơ của một người giống anh

Thơ tình có nhiều loại:

– vì người tình mà được làm ra và,

– vì tình mà được làm ra.

Thơ Hoàng Anh Tuấn có lẽ thuộc loại thứ hai. Nhưng nói tới thơ Hoàng Anh Tuấn không thể bỏ qua bài Lửa Ở Ngã Tư Đường ông sáng tác ngay hôm Hòa Thượng Thích Quảng Đức tự thiêu. Đó là một trong những bài thơ hay nhất của ông [nhưng lại không thấy có trong sách].

Bài Thơ Hà Nội

Em Hà Nội Hàng Đường trong giọng nói

Để Hàng Bông êm ái lót cơn mơ

Thương những buổi chiều Bác Cổ ngày xưa

Anh nắn nót một Trường Thi lãng mạn

Thơ thuở bé khắc ghi tình Ngõ Trạm

Hàng Cỏ ơi, nét thảo có mờ phai

Theo bước chân từng buớc Hàng Hài

Yêu Hàng Lược chải mềm hương mái tóc

Thương dĩ vãng chiều Cổ Ngư trốn học

Hồn ngây ngô theo điệp khúc Hàng Đàn

Hàng Guốc trưa hè gõ nhịp bình an

Khi Hàng Nón quay nghiêng che mắt nhỏ

Anh lúng túng cả Đồng Xuân xấu hổ

Gió mơn man Hàng Quạt, áo đong đưa

Đây Hàng Khay anh đưa tặng bài thơ

Em hốt hoảng chợ Hôm vừa tắt nắng

Thơ bay lạc hồn anh là Hàng Trống

Nghe Hàng Gai cùng mũi nhọn buồn đau

Ôi Hàng Ngang tội nghiệp mối tình đầu

Anh hờn giận mơ Hàng Buồm lãng tử

Em Hà Nội dáng Sinh Từ thục nữ

Tìm đến anh Hàng Giấy mỏng tương tư

Nghe khơi buồn sông Tô Lịch ngẩn ngơ

Thơ giầu có như thương về Hàng Bạc

Hàng Vôi đó nồng nàn trong ngây ngất

Ý Hàng Đào chín mọng trái môi chia

Xin Hàng Than rực cháy lửa đam mê

Khi quấn quýt trong ái ân Hà Nội