Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 31 Jul 2025

93. Từ Công Phụng

Từ Công Phụng xuất hiện cùng một lúc với những Trịnh Công Sơn, Ngô Thụy Miên, Lê Uyên Phương, Vũ Thành An … trước hoặc sau nhau một chút, nhưng cùng trong thập niên 60. Ông đã được yêu mến ngay với những tác phẩm đầu tay của mình.

Kể từ 1954, sau hiệp định Genève chia đôi đất nước, cuộc di cư vĩ đại của hơn một triệu người từ miền Bắc vào Nam, dường như cũng là cuộc pha trộn phù sa của sông Hồng với sông Cửu Long, làm nên một châu thổ phì nhiêu mới cho văn học nghệ thuật Việt Nam.

Chúng ta có thêm một loạt những nhà văn, nhà thơ, họa sĩ và nhạc sĩ mới, như những hoa trái xanh tươi của vùng đất ấy.

Trên 30 năm “ôm đàn tới giữa đời”, Từ Công Phụng như một người tình chung thủy, không viết và hát gì khác, ngoài tình ca. Tình ca của Từ Công Phụng đã đóng góp rất nhiều vào việc làm phong phú thêm cho kho tàng tình ca chung của Việt Nam. Dĩ nhiên, với tuổi đời, với những cuộc tang thương biến đổi của đất nước, và rất có thể của cả cuộc sống riêng nữa, tình ca của Từ Công Phụng, càng ngày càng mất đi cái vẻ trong sáng ban đầu, nhưng lại càng sâu thẳm hơn ở những cõi đớn đau cũng như hạnh phúc. Hoàn cảnh đất nước chúng ta, dường đã làm cho tất cả  những người còn sống hôm nay đây, nhất là những ngườiđang lưu lạc ở các xứ tha phương này, trở thành giống như những kẻ sống sót.

Hạnh phúc của kẻ sống sót nào, không cùng một lúc, không pha lẫn đau thương và nước mắt? Trong cái tình riêng của mỗi người tìm thấy lại, luôn có một phần đất nước bị mất đi. Với cái phần bị mất đi đó, liệu cái quê hương mà người ta tưởng nhớ, có còn nguyên vẹn?

Vì thế, người ta không lạ khi thấy trong nhạc Từ Công Phụng (và trong nhạc của tất cả những người đồng thời với ông) những cơn lốc, những cơn bão biển, luôn được nhắc tới. Cả hố sâu và vực thẳm nữa.

Cuộc sống của chúng ta, kể từ sau 75, trong lúc thức và trong cả những cơn mê, luôn chập chờn trong cái ghê gai của những kẻ đi bên cạnh hay chìm ngập giữa những nỗi lo âu, những nỗi đe dọa đó.

Tình yêu giống như sự cứu vớt, một mảnh đất bằng phẳng người ta bám víu được. Có thể Từ Công Phụng không nói gì, không nhắc gì đến những điều đó. Nhưng những ca khúc mới nhất của ông, vẫn cho người nghe cái cảm tưởng vừa tới được … đất liền! Dù cái phần đất liền ấy vẫn chỉ là cái cõi tạm bợ.

Mưa soi dấu chân em qua cầu

Theo những cánh rong trôi trên niềm đau

Đời em đã khép đi vội vàng

Tình xưa cũng lấp lối thiên đàng

“Khi đốm lửa nhỏ nhoi lóe lên từ chiếc que diêm trong đêm tối, anh đã nhìn thấy trong đôi mắt em khô, cuộc tình mình trên những tháng ngày đã qua.

Khi ngọn sóng thủy triều dâng lên, xóa tan đi những ái ân gẫy vụn, trên đỉnh sóng bạc đầu, anh đã nhìn thấy giọt nước mắt vô tình, bạc hạnh.

Hỡi em, có phải đó là những giọt nước mắt em đã để lại cho tình ta, cho ngàn sau’ Đó là những lời ca rút ra từ một ca khúc của Từ Công Phụng Mắt Lệ Cho Người Tình. Đó cũng là những lời giải bầy của Từ Công Phụng cho.

bài Một Chiếc Que Diêm. Nó cho thấy cái khổ đau, cái ngọt ngào trộn lẫn.

Những lời nói nửa mơ, nửa thực. Có thể nói tất cả những điều ấy, là thế giới nhạc thu gọn của Từ Công Phụng. Ông đã chọn làm người đi hát tình ca và đang đi tiếp con đường của mình. Tình ca của Từ Công Phụng có những nét riêng biệt, người ta có thể nghe và biết được qua giai điệu và cách thức viết lời ca của ông. Như một thứ gừng, càng già càng cay, nhạc Từ Công Phụng, càng về sau này càng trở nên thắm thiết. Hay nói như Tô Vũ [càng] dạn dày đời mới [càng] ngọt ngào đường tơ. Và, nghe nhạc Từ Công Phụng, phải nghe chính ông hát mới thấy hết được cái chất thơ mộng, lãng mạn, chứa dấu trong từng mỗi âm thanh.

Vì, ngoài sáng tác, Từ Công Phụng còn là một ca sĩ hát  tình ca đích thực, hiếm hoi, chúng ta có được. Giọng ông dày và ấm.

Những nốt xuống thấp của Từ Công Phụng nhiều khi hay đến não nùng.

Tất cả những người yêu nhạc đều muốn có, muốn được nghe một đĩa nhạc, do Từ Công Phụng hát, chẳng cần chỉ toàn nhạc của ông, mà còn có thể là nhạc của nhưng người khác nữa, với một giàn nhạc sống, do các nhạc sĩ đàn, chứ không phải là những giàn nhạc máy.

Vì, với những giàn nhạc máy, dù người ta có sắp sếp khéo léo tới đâu chăng nữa, cũng không thể so với những tiếng đàn do tay người tạo nên. Và chắc chắn nó sẽ ảnh hưởng tới tiếng hát.

Nhưng đó chỉ là ước muốn. Những gì Từ Công Phụng đã đóng góp cho âm nhạc Việt Nam bằng những ca khúc của mình, đủ để chúng ta, những người đã được dịp nghe ông hát, hoặc nghe nhạc của ông, mỗi người gửi tới ông một bông hồng tạ ơn.

Đặc biệt là những người còn đang sống trong tình, còn phải mang ơn ông nhiều hơn nữa. Phải trải qua những lúc, các bản tình ca bị cấm hát, cấm nghe, người ta mới thấy rõ, âm nhạc và thi ca, quả là thực phẩm của tình yêu. Không có nhạc, không có thơ, tình yêu có thể … chết đói đấy!

Mắt Lệ Cho Người

Mưa soi dấu chân em qua cầu

Theo những cánh rong trôi trên niềm đau

Đời em đã khép đi vội vàng

Tình ta cũng lấp lối thiên đàng

Như cánh chim khuất ngàn

Như cánh chim khuất ngàn

Còn mong còn ngóng chi ngày yêu dấu

Mưa soi dấu chân em qua cầu

Theo những cánh rong trôi mang niềm đau

Thời nào yêu hết trái tim buồn

Lời nào yêu hết trái tim buồn

Xin giữ trong mắt lệ

Nhòe theo từng gót chân người xa vời

Mưa âm thầm buổi chiều thổn thức

Sẽ nhạt nhòa từ ngàn năm nữa

Như em khóc hồn nhiên

Nỗi muộn phiền ngày tàn hơi thở

Em thấy không cõi đời vô vọng

Xin em hãy cho tôi tạ tình

Khi em đã đi qua khoảng đời tôi

Dù một khoảnh khắc sớm phai tàn

Và lệ em rớt trên môi nhạt

Đôi mắt em rất buồn

Đôi chúng ta rất buồn

Vạn câu tình cũ xin gửi cho đời

Từ Công Phụng

Tuấn Ngọc