Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 259 Jul 2025

88. Trịnh Công Sơn

Chúng ta vừa mất đi thêm một tài năng lớn nữa về âm nhac, đó là nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Ông mất tại Sài Gòn. Hẳn quý vị và các bạn, cũng như chúng tôi, đã nghe quá nhiều về Trịnh Công Sơn. Báo chí trong nước, báo chí ngoài nước, các đài truyền thanh, truyền hình, không ngớt nhắc tới tên ông. Phải nói, Trịnh Công Sơn là một hiện tượng của âm nhạc Việt Nam. Trước ông chưa có ai. Sau ông, e cũng khó có một người thứ hai, có được cái tài năng như ông. Người ta gọi ông là thiên tài. Thậm chí có người coi ông là hiền triết nữa. Vậy thì chúng ta còn gì để nói về Trịnh Công Sơn?

Trịnh Công Sơn có một sức sáng tác phong phú. Ông nhậy cảm với tất cả những gì xẩy ra trong cuộc sống, từ xã hội, chính trị đến tâm linh. Số lượng tác phẩm của ông ít người bì kịp.

Nguyễn Xuân Khoát, qua lời kể của Văn Cao, nói rằng:

“Trịnh Công Sơn viết nhạc dễ như lấy đồ ở trong túi ra”.

Phạm Duy còn phải kêu lên ông phát ghen với Trịnh Công Sơn. Hẳn, Trịnh Công Sơn biết rõ hơn ai hết, trong những lời ấy có bao nhiêu phần sự thật. Nhưng ngần ấy thôi, cũng đã đủ chứng tỏ, ông đã đạt tới sự nể nang của những đỉnh cao nhất của âm nhạc Việt Nam rồi.

Nói chung, Trịnh Công Sơn là người viết ca khúc thuần túy. Và, đã gọi là ca khúc thì dù dài, ngắn, nói đến điều gì chăng nữa, cũng chỉ gồm hai phần: phần nhạc và phần lời ca.

Về phần nhạc, Trịnh Công Sơn viết nhạc rất giản dị. Tài hoa của ông cũng nằm trong sự giản dị này. Ngay cả những quãng cách khó hát, cũng ít khi nào ông dùng đến. Nhạc của ông tuôn chảy nhẹ nhàng như một dòng suối.

Hình như Trịnh Công Sơn nghe thấy nhạc ở khắp mọi nơi, nhìn thấy thơ ở khắp mọi chốn. Bằng ngôn ngữ, ông có thể mê hoặc người nghe đến độ người ta không biết ông nói thật hay không thật nữa:

Ta thấy em đang ngồi khóc

Khi rừng về nhiều mây

Rừng thu đã khép

Em hãy ra đi

Đôi khi ông có thể làm cho người ta choáng váng chỉ vì một hình ảnh cũ kỹ:

Trăng muôn đời thiếu nợ sông

không nhớ ra

Tóm lại, sự đóng góp của Trịnh Công Sơn đã làm cho  nền âm nhạc Việt Nam giàu có hơn nhiều. Tình ca của ônglà một kho tàng đối với tuổi trẻ, những người yêu nhau có thêm nhiều điều để nói với nhau. Nhờ ông, nhiều người nhìn thấy thêm nhiều vẻ đẹp chung quanh đời sống, từ lâu, người

ta không thấy. Cũng nhờ ông, người ta tin chắc rằng, đất trời của chúng ta dù có trải qua bao nhiêu đắng cay, vẫn tràn đầy âm nhạc, nếu người ta biết lắng nghe. Và, tiếng nói của dân tộc hàm chứa một khả năng diễn tả vô tận, nếu người ta biết vận dụng.

Nếu hiểu tác phẩm nghệ thuật là những đóng góp để nâng cao cái đẹp của đời sống, Trịnh Công Sơn có thể tự hào về những ca khúc của mình. Tình dù có đau đớn, hóa thân thành nhạc, vẫn cứ là một niềm hạnh phúc. Trịnh CôngSơn đã chia xẻ hạnh phúc với những người yêu nhạc ông. Những người yêu nhau, còn được gần nhau hay đã phải chia xa, đều có thể hát nhạc Trịnh Công Sơn, để thấy rõ, tình mình đang được hưởng hay mất đi, quý giá thế nào. Từng ngón tay, một sợi tóc, mùi phấn hương, con đường đi qua, hẹn hò để lỡ, chỉ có thể nhìn thấy, nhận ra, bằng đôi mắt tình nhân. Mọi vật chỉ thực sự hiện hữu khi người ta sống trong tình.Từ khi trăng là nguyệt cho đến khi trăng thôi là nguyệt, chỉ mình anh hay mình em biết như thế. Về phương diện nghệ thuật, chắc không ai phủ nhận sự đóng góp to lớn của Trịnh Công Sơn đối với nền âm nhạc của đất nước.

Nhưng đối với số phận của đất nước thì thái độ, cách thế sống của Trịnh Công Sơn, lại gây nhiều rắc rối. Những rắc rối người ta có thể thấy ngay trong những tin tức được loan đi về cái chết của ông. Người nói ông mất ở

thành phố Hồ Chí Minh. Người lại nói ông mất ở thành phố Sài Gòn, chẳng hạn. Chuyện không liên can gì đến văn chương, nghệ thuật nữa. Và, chắc sẽ còn mất nhiều thì giờ cho những lời qua tiếng lại.

Dầu sao, xin cảm ơn Những Cánh Vạc Bay, Ru Ta Ngậm Ngùi, Tưởng Rằng Đã Quên, Nguyệt Ca, Tình Nhớ …

Chiếc Lá Thu Phai

Về đây đứng ngồi

Đường xa quá ngại

Để lòng theo chút nắng hiên ngoài

Mùa xuân qua vội

Mười năm tắm gội

Giật mình ôi chiếc lá thu phai

Người đâu mất người

Đời tôi ngốc dại

Tự làm khô héo tôi đây

Chiều hôm thức dậy

Ngồi ôm tóc dài

Chập chờn lau trắng trong tay

Về thu xếp lại

Ngày trong nếp ngày

Vội vàng thêm những lúc yêu người

Cuồng phong cánh mỏi

Về bên núi đợi

Ngậm ngùi ôi đá cũng thương thay

Nằm nghe giữa trời

Ròn vang tiếng cười

Điệu kèn ai buốt trong tôi

Mùi hương phấn người

Một đêm nhớ lại

Hẹn ngày sau sẽ mua vui

Nguyễn Đức Đạt & Luân Vũ