Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 4 Jun 2025

Đôi dòng của người post bài:

Thưa quý bạn đọc, có một thiếu sót nhỏ lẽ ra Sơn râu tôi đã phải thưa cùng các bạn trước khi post loạt bài trong quyển sách Bông Hồng Tạ Ơn của ông Nguyễn Đình Toàn. Hình ảnh từng nhạc sĩ trong mỗi bài viết phần lớn là hình râu tôi lấy từ trên Net xuống và có chỉnh sửa lại cho rõ ràng và đẹp hơn hình trong sách nguyên thủy. Vì là hình trắng đen và không rõ nét nên râu tôi muốn cho quyển sách có phần đẹp và phong phú hơn. Vì vậy nếu bạn đang có quyển sách của nhà văn Nguyễn Đình Toàn trong tay, xem lại sẽ thấy có phần khác với các bài trong sách mà tôi đang đưa lên trang blog.

Chỉ vì muốn cho quyển sách được đẹp hơn và phong phú hơn nên râu tôi có thêm vào đôi chút như vậy, không đụng gì đến phần bài viết của tác giả Nguyễn Đình Toàn.

Một số bài đến phần cuối tôi có để vào cái link nhỏ liên quan đến một clip nhạc của bài viết giúp cho bạn đọc có thể xem và nghe clip đó. Nếu không thích xin bạn đừng nghe và xem, vì sở ý mỗi người mỗi khác, mong bạn đọc thông cảm. Râu tôi chỉ muốn bạn đọc có những giây phút thích thú, thoải mái khi đọc bài viết có giá trị, thế thôi.

Thân mến.

Sơn râu

15. Đào Thừa Liệt

Trên Nhật Báo “Người Việt”, trang Văn Học Nghệ Thuật, số ra ngày chủ nhật 3/8/03 độc giả có được đọc một bài viết thêm của Trần Huỳnh Châu về hai nhạc sĩ La Hối và Dương Minh Ninh. Qua bài viết của Trần Huỳnh Châu, chúng ta được biết thêm nhiều điều thích thú.

Thứ nhất Gấm Vàng của Dương Minh Ninh là một trong những bài nhạc của vở kịch thơ Khói Lửa Cảo Kinh tác giả là Vũ Hân, nói về cuộc tình giữa U Vương và Bao Tự. Trần Huỳnh Châu chỉ nói “Gấm Vàng là một bài nhạc của vở kịch” chứ không cho biết rõ đó là một sáng tác riêng của Dương Minh Ninh “viết thêm” cho vở kịch hay chính là thơ của vở kịch được Dương Minh Ninh phổ nhạc? Không biết có ai được đọc cả vở kịch của Vũ Hân chăng? Nhưng bằng vào bản Gấm Vàng chúng ta có thể tin đây là một vở kịch thơ hay, ít nhất là riêng về phương diện thơ. Cũng qua thông

tin của Trần Huỳnh Châu, chúng ta được biết, có một tên tuổi lớn về âm nhạc của liên khu 5 cùng với Dương Minh Ninh lúc bấy giờ (1946-1954) là Lê Trọng Nguyễn, tác giả Nắng Chiều. Lê Trọng Nguyễn hiện có mặt tại Hoa Kỳ, có thể ông sẽ cho chúng ta biết thêm ít điều về Dương Minh Ninh chăng?

Thứ hai, về trường hợp bài Xuân Và Tuổi Trẻ, từ lâu nhiều người cứ ngỡ đó là một bài thơ của Thế Lữ do La Hối phổ nhạc. Sự thực là lời ca Thế Lữ viết cho ca khúc đó chứ không phải thơ của ông. La Hối thuộc một gia đình hoàn toàn là người Trung Hoa, lập nghiệp tại Hội An, chứ không phải người Trung Hoa lai Việt.

Ông viết Xuân Và Tuổi Trẻ đầu tiên bằng tiếng Pháp, đặt tên là Printemps et Jeunesse tên tiếng Việt là Thanh Xuân sau mới đổi là Xuân Và Tuổi Trẻ. Bản này còn có một lời ca bằng tiếng Trung Hoa nữa. Khoảng 1945-46, Thế Lữ có dịp qua Hội An thấy bản nhạc hay, mới đặt lời ca tiếngViệt.

Tóm lại, qua thông tin của Trần Huỳnh Châu chúng ta biết thêm một điều vui và một điều buồn liên quan tới hai ca khúc Gấm Vàng của Dương Minh Ninh và Xuân Và Tuổi Trẻ của La Hối.

Điều vui, chúng ta được biết Vũ Hân là tác giả của vở kịch thơ Khói Lửa Cảo Kinh (nhờ đó chúng ta có thêm ca khúc Gấm Vàng của Dương Minh Ninh). Vũ Hân tuy có tật “đi đứng xiêu vẹo, đầu không đứng thẳng được lúc nào cũng ngoẹo cổ, tiếng nói không rõ ràng, nhưng đã được một nữ sinh xinh đẹp xứ Huế đem lòng yêu và nhất quyết lập gia đình với ông”. Trần Huỳnh Châu gọi đó là “phần thuởng xứng đáng cho con người tài hoa mà trời không cho sức khoẻ tốt”.

Điều buồn, chúng ta được biết La Hối đã bị Nhật bắt và đem xử tử tại Đà Nắng năm 1945. Khi ấy chắc ông còn trẻ lắm.

Mục đích của người viết những bài này cũng chỉ nhằm chia sẻ chút ít sự hiểu biết, những gì còn nhớ được về các tác phẩm, tác giả mình yêu thích với những người có cùng cảm nghĩ, như một cách bầy tỏ lòng ngưỡng mộ, lòng biết ơn, đối với những người đã đóng góp những gì tốt đẹp nhất cho đất nước. Phần khác, để các bạn trẻ sinh trưởng ở trong và ngoài nước, không biết nhiều về Việt Nam, một lúc nào đó muốn quay về tìm hiểu các tác giả trong nước có thêm một chút dấu vết, tài liệu.

Bởi vì, với những cuộc chiến tranh, chia cắt, kéo dài và liên tiếp trên đất nước, ngay cả những người quen biết, đồng thời với nhau, có nhiều khi cũng hoàn toàn thất lạc không biết gì về nhau.

Chẳng hạn rất ít người biết hiện Đào Thừa Liệt hiện ở đâu, bao nhiêu tuổi? Và ngoài ca khúc Bến Đò Xưa ông còn sáng tác nào nữa không?

Đã có một thời Bến Đò Xưa được rất nhiều ca sĩ danh tiếng chọn để hát trên các đài phát thanh Hà Nội, Huế, Pháp Á, Sài Gòn … Nhưng cũng có những khoảng thời gian không thấy ai hát lại ca khúc này nữa.

Lý do?

Có lẽ vì cái không khí đặc thù của nó, cái vẻ hiu quạnh, buồn tẻ của những bến đò chiều ven sông Hồng, nếu ai chưa có dịp đi qua có thể sẽ không cảm thông được một cách sâu sắc. Ít người không phải ca sĩ thuộc bài hát này, điều ấy chứng tỏ bài hát không được phổ biến lắm. Ít người biết nên cũng ít người hát. Và cái vòng luẩn quẩn lại diễn ra, càng ít người hát càng ít người biết. Ai muốn nghe lại bài hát này có thể tìm trong CD Nhặt Cánh Sao Rơi của Mai Hương / Diễm Xưa phát hành.

Sau đây là nguyên văn lời ca bài Bến Đò Xưa:

Chiều xưa có ai qua bến sông Hồng mộng mơ

Dìu dặt đôi lời hò còn vương vấn nhớ nhung

Chiều đó khách tha phương

đã qua một chiều vui

Rồi đi chưa hết yên vui vội xa

Bên dòng sông nước lững lờ

Ta hòa muôn tiếng ca u buồn

Âm thầm ta nắn cung đàn

Nhìn theo cô lái trôi xuôi

Lời xưa thiết tha đầm ấm

Nay còn lưu luyến dư âm

Thuyền ai buông lái trôi xuôi

Khuất xa dần trong mây núi

Đò ơi! Kiếp phiêu lưu giống con đò giạt trôi

Chiều chiều ta mơ nhìn về nơi cũ bến xưa

Gặp gỡ phút yêu đương sớm gieo sầu biệt ly

Rồi đi thương nhớ ai nơi đò xưa