Bông Hồng Tạ Ơn

vietmessenger.com

Nguyễn Đình Toàn

234 Tác Giả & Nghệ Sĩ Việt Nam

Post by Sơn râu 29 May 2025

Tập I – (Phần 1 và 2)

Phần 1 – Các nhạc sĩ

Thưa,

Đây không phải là cuốn sách nghiên cứu hay phê bình văn học, nghệ thuật. Mục đích của người viết chỉ nhắm chia sẻ chút ít hiểu biết, những gì còn nhớ được về các tác phẩm, tác giả mình yêu thích, với những người có cùng cảm nghĩ, như một cách bầy tỏ lòng ngưỡng mộ, lòng biết ơn, đối với những người đã dâng hiến những gì tốt đẹp nhất mình có thể làm ra được cho đất nước, nhờ đó, mọi người đã được thừa hưởng.

Phần khác, để các bạn trẻ sinh trưởng ở trong và ngoài nước, không biết nhiều về Việt Nam, một lúc nào đó, muốn quay về tìm hiểu các tác giả trong nước, có thêm một chút dấu vết, tài liệu.

Bởi vì, với những cuộc chiến tranh, chia cắt, kéo dài và liên tiếp trên đất nước, ngay cả những người quen biết, đồng thời với nhau, có nhiều khi cũng hoàn toàn thất lạc, không biết gì về nhau ..

Nguyễn Đình Toàn.

Anh Việt Thu

Anh Việt Thu mất sớm. Những ngày còn làm việc tại phòng Văn Nghệ Thuộc Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị (do Thiếu Tá Đinh Thành Tiên, tức Thi sĩ Tô Thùy Yên làm trưởng phòng) Anh Việt Thu chắc chỉ mới ngoài 30 tuổi. Nếu chúng tôi nhớ không lầm thì khi ấy, cùng làm việc trong phòng Văn Nghệ còn có nhạc sĩ Trần Thiện Thanh tức ca sĩ Nhật Trường. Chính trong thời gian này, Anh Việt Thu khám phá bị ung thư gan (hay phổi?) rồi qua đời.

Như thế ca khúc Dòng An Giang hẳn đã được Anh Việt Thu viết vào những năm ông còn rất trẻ, ở độ tuổi chưa đến 20, vì bài hát đã nổi tiếng trước đó nhiều năm. Những người quen biết Anh Việt Thu cho biết, ông là người ít nói, hiền lành và sống với bạn bè rất nhiệt tình. Có một thời ông muốn làm nhà xuất bản nhạc, nhưng hình như chỉ in được một, hai tập nhạc ngoại quốc lời Việt, rồi thôi. Có thể coi Anh Việt Thu là thế hệ nhạc sĩ sau cùng sinh trưởng tại miền Nam (nếu lấy ngày 30 tháng 4/75 làm dấu mốc) những người viết nhạc với tâm hồn đôn hậu của người miền Nam, ít cầu kỳ, cả trong giai điệu lẫn ca từ. Nghe nhạc Anh Việt Thu người ta nghĩ đến những kinh rạch chứ không phải những ao hồ. Ao hồ có một vẻ gì đó u uẩn, tù túng. Kinh rạch, đổi thay và phơi mở theo với thủy triều lên xuống.

Dòng An Giang sông sâu nước biếc

Dòng An Giang cây xanh lá biếc

Lả lướt về qua Thất Sơn

Châu Đốc dòng sông uốn quanh

Soi bóng Tiền Giang Cửu Long

Dòng An Giang xanh xanh khóm trúc

Dòng An Giang tung tăng múa hát

Đêm đến dòng sông thở than

Bên mấy hàng cây hắt hiu

Đã mấy mùa xuân thanh bình

Dòng An Giang đáy nước in sâu

Nhịp cầu tre ngắm bóng say sưa

Nắng vẫn chiếu trên làn sóng nhấp nhô

Nắng vẫn chiếu trên gò má hây hây,

mơ màng, ngây thơ

Cô thôn quê đang giặt yếm trên sông

Tiếng sáo vẳng trên đồng lúa xanh tươi

Trâu lang thang đôi cò trắng tung bay dập dìu

Dòng An Giang ai qua vẫn nhớ

Dòng An Giang lơ thơ bến nước

Đâu những thuyền ai lắc lơ

Đôi mái chèo trăng lướt qua

Lơ lửng vầng trăng vỡ tan

“Tám Điệp Khúc” của Anh Việt Thu là một tình khúc. Nhưng ông đã nhập cái tình riêng của mình vào với tình yêu quê hương, đất nước. Một đất nước tràn ngập điêu linh, tang tóc, mỗi tiếng hát như một lời thở than, kêu gọi yêu thương nhiều hơn là tỏ tình.

Nhà văn Nguyễn Mạnh Côn có lần nói rằng, ông rất thích bài hát này của Anh Việt Thu, mặc dầu nghe cả bài trong một lúc khó nắm bắt tác giả nói gì, nhưng nghe từng đoạn tách rời, âm điệu day dứt của nó làm cho rất buồn.

Tám Điệp Khúc

1. Trời làm cho mưa bay giăng giăng

mây tím dệt thành sầu

Bàn tay năm ngón mưa sa

Dìu anh trong tiếng thở

Đưa tiễn anh đi vào đời

Mẹ Việt Nam ơi!

Con xin dâng xin hiến trọn đời người

2. Trời làm cho mưa bay giăng giăng

mây tím dệt thành sầu

Nằm nghe tiếng hát đu đưa

Dìu anh trong giấc ngủ

Ôi tiếng ru ru ngọt nào

Mẹ Việt Nam ơi!

Ai chia ly tan tác cả ngàn đời

3. Tiếng hát, hát trên môi

Giấc ngủ, ngủ trong nôi

Một đàn đàn chim nhỏ

Bay khắp trời Việt Nam mến yêu

Ôi tiếng chim muông gọi đàn

Mẹ Việt Nam ơi!

Con xin dâng, xin hiến trọn cả đời

4. Trời làm cho mưa bay giăng giăng

mây tím dệt thành sầu

Từng đêm ấp ủ trong tim

Từng đêm khe khẽ gọi

Anh nhớ thương em từng giờ

Mẹ Việt Nam ơi!

Ai chia ly tan tác cả ngàn đời

(Trở lại đoạn 3)

5 Trời làm cho mưa bay giăng giăng

mây tím dệt thành sầu

Trùng dương sóng nước bao la

Trùng dương vang tiếng gọi

Ôi sóng thiêng em về trời

Mẹ Việt Nam ơi!

Con xin ghi xin khắc nguyện lời thề

6. Trời làm cho mưa bay giăng giăng

mây tím dệt thành sầu

Rừng thiêng lá đổ âm u

Rừng thiêng vang tiếng gọi

Ôi núi thiêng em về nguồn

Mẹ Việt Nam ơi!

Con xin ghi xin khắc nguyện lời thề

Vì nhu cầu của cơ quan nơi ông làm việc Anh Việt Thu còn sáng tác nhiều ca khúc khi ấy được gọi chung là “nhạc chiến dịch” nhưng rất có giá trị, đã được nhiều ban hợp ca trình bầy, thu thanh, và được phát trên làn sóng điện và truyền hình khắp trong nước.

Anh Việt Thu mất trước khi xẩy ra biến cố 1975 không bao lâu. Trước và sau đó, người ta có biết bao điều bận, âu lo, nên sự tưởng nhớ dành cho ông không xứng đáng. Rồi đất nước lại chìm ngập trong những năm dài đầy rẫy những chuyện bi thương, cho đến nay vẫn chưa xong. Sự quên, nhớ đối với một số tác phẩm cũng không biết thế nào. Có những bài hát lọt vào trong tiềm thức người ta và trở thành những vết nội thương. Và có cả những nấm mồ người ta tưởng nhớ nhưng không còn dịp thăm viếng.