Chú Tư Cầu

vandoanviet.wordpress.com

Lê Xuyên

Post on 27 Sep 2018

Post by Sơn râu 15 Jul 2024

Photo edit by Sơn râu

Văn Học Miền Nam 54-75 – Lê Xuyên

Kỳ 4

Lời tựa

Hiện tượng của truyện dài viết từng đoạn, đăng từng kỳ nơi trang trong các nhật báo, như chúng ta đang thấy lan rộnq thành một lan rộng bao trùm toàn diện, đẩy hầu hết những cây bút sáng tác chuyên nghiệp hiện nay tới kiếm tìm một văn thể mới, áp dụng một bút pháp mới. Kỹ thuật được mệnh danh là kỹ thuật viết tiểu thuyết cho báo hàng ngày, ở mỗi người viết, phơi bày thành một phong cách biểu hiện khác nhau, nhưng mục đích muốn tới và dụng tâm cuối cùng thì giản đơn và sáng rõ là một.
Đó là: tuy đăng từng ngày, mỗi ngày một tiểu đoạn, nhưng cách viết và lối dựng truyện phải là những bí quyết sắc bén giam nhốt không rời thần trí và ham thích người đọc, đã bước chân qua cửa truyện, là không thể trở lui, phải từng số từng ngày đợi chờ đọc tiếp. Người người viết truyện trữ tình đăng trên nhật báo bây giờ thảy đều mơ tưởng trở thành một Kim Dung kiếm hiệp. Một mở đầu đã đầy đặc những tình tiết bốc cháy từ những dòng mê đắm thứ nhất. Chuyển đoạn vừa đố vừa giảng. Chuyện đang vòm trời hiện tại thoắt đã chân trời tương lai. Bằng những diễn biến bây giờ, bằng hồi tưởng, đột ngột kéo ngược hết về thì quá khứ. Bất ngờ cắt đứt một sáo trộn đóng khung trong một cảnh trí này, ném bỗng sáo trộn ấy vào một cảnh trí hoàn toàn khác biệt. Đang thuật đang tả chuyển thành viết thư, nghiêng sang nhật ký. Và thuật tả cũng luôn luôn phải đối thoại len vào. Trăm nghìn sảo thuật hâm nóng cảm giác, làm ngỡ ngàng mọi tưởng trước, sai lạc mọi phán đoản ấy, đã được chuyên chở bộn bề vào tiểu thuyết đăng báo chúng ta hiện nay, bằng con đường điện ảnh, bằng vay mượn và phối hợp cách thức viết với cách thức thực hiện phim ảnh. Nói chung, đó là kỹ thuật của loại phim truyện trinh thám, nghẹt thở, giật gân, bao giờ cũng tạo được tác dụng làm căng thẳng giác quan ta.
Ở ngòi bút Lê Xuyên và tiểu thuyết Lê Xuyên, vì cũng viết ra trước hết cho báo hàng ngày, chúng ta cũng thấy thấp thoáng sự nhập nội vào văn thể những kỹ thuật ấy. Nhưng Lê Xuyên không chỉ giới hạn khả năng trước tác của mình vào xử dụng kỹ thuật tiểu sảo. Và tiểu thuyết Lê Xuyên thật đông người đọc, tất còn phải chứa đựng, một sắc thái độc đáo nào? Câu trả lời là có. Đó là không khí, cảnh trí, những khuôn mặt điển hình, những cuộc đời đặc biệt những danh từ địa phương, cùng lối miêu tả sự việc bằng đối thoại cực kỳ linh động chỉ thấy ở tiểu thuyết Lê Xuyên.
Không khí, bầu trời của văn truyện Lê Xuyên là một không khí rất nước Việt miền Nam, một bầu trời rất miền Nam thôn dã. Đang nắng lửa chói chang, chợt đã mưa rào đột ngột. Phút trước trời còn ngọc thạch, phút sau đã sầm tối mây đen. Kinh rạch chằng chịt, ngòi rạch lang thang. Trong ẩm ướt nhiệt đời, lúa mạ tốt tươi trùm lan thành nườm nượp mùa màng. Trời, đất, cỏ, hoa nồng cháy một hiện tượng giao tình thường trực. Không khí có sấm chớp trên kia và đời sống dưới này là rạo rực hình hài, là thần kinh bốc lửa. Như Cửu Long nước đầy, thiên nhiên và địa hình miền Nam đã là những phát hiện tự nhiên chan hòa sức sống. Bằng những liên hệ biện chứng với ngoại giới, người và đời sống của người, bởi vậy cũng đồng dáng với thiên nhiên và đồng tính với địa hình. Người đọc đã hiểu tại sao là nhân vật và nhưng diễn biến tiểu thuyết Lê Xuyên thật hiếm ít những dấu tích và những đặc thù của văn minh phường phố. Tư Cầu có thể một bữa kia ra tỉnh. Đi coi hát bóng, vào phònq trà. Nhưng nguồn gốc, lẽ phải, hạnh phúc và cái làm nên thế quân bình cho đời sống Tư Cầu và những người đàn bà trở thành đối tượng cho bản năng Tư Cầu bốc cháy là giữa cái lồng Iộng phơi phới đó của trời là màn, chiếu là đất, cỏ cây bằng hữu và trăng sao tình nhân. Thôn dã miền nam trong tiểu thuyết Lê Xuyên không rối rắm những phong tục lâu đời, chồng chất những tập quán cố định. Như ta thấy ở Sơn Nam, Bình Nguyên Lộc hay ở những tiểu thuyết thôn quê, tiểu thuyết phong tục tiền chiến của Nam Cao, Kim Lân, Tô Hoài. Đó là một thôn dã mộc mạc hơn, còn đằm thắm cái đằm thắm ngu ngơ của sơ khai và tiền sử tính. Nước chảy khônq ngăn giòng. Cỏ mọc trăm bãi bờ. Đó là cái trạng thái tự do của tạo vật. Người sống như tung tăng cá lượn, rất hoang cái hoang của con ngựa hồng không yên cương. Đó là cái trạng thái tự do của con người, mặc dầu la một tự do thấp và vô thức. Nhân vật tiểu thuyết của Lê Xuyên không chạy theo sức xô đẩy của tâm hồn, bởi vì không nâng đời sống tới những rung động tâm hồn, mà ném mình vào những vở và tự nhiên của thú tính. Tôi nhắc lại: đó là một phong cách sống tự do, tuy thấp và vô thức, nhưng không phải không lần lên thành những vết đẹp riêng.
Nhiều người cho rằng, truyện Lê Xuyên hay nhất ở những phần đối thoại. Đối thoại có chuyên chở sự việc, có phân tích tâm lý, nghỉa là có thuật có tả ở trong. Nhận xét trên đúng, và cũng dễ hiểu. Ngôn ngữ tiểu thuyết Lê Xuyên là thứ ngôn ngữ nói chuyện không biến hình bằng những chỉnh bút pháp cho chuốt lọc hay văn hoa bay bướm hơn, cho nên cái khó nhất của nghệ thuật viết chuyện là đối thoại thì Lê Xuyên lại thành công tốt đẹp nhất ở đó.
Đề tựa Chú Tư Cầu, tôi không bảo đây là một tác phẩm nghệ thuật. Đăng từng kỳ trên báo hằng ngày rồi mới được in thành sách, chưa một sáng tác nào của chúng ta xứng đáng với ý nghĩa và thực chất phải có của một tác phẩm nghệ thuật. Ý nghĩ sau cùng của tôi về Lê Xuyên: Anh là một cây bút viết truyện có thật nhiều khả năng đáng quý, và rồi Lê Xuyên sẽ là người nhận thức và phát huy được rực rở những khả năng đáng quý ấy của mình trong những sáng tác được cô đọng lại, có một chủ đề nhất định, một bố cục vững vàng và châu đáo hơn.
Thế giới tiểu thuyết chúng ta hiện nay là một căn phòng bưng bít tức thở. Người viết truyện sống tập trung trong thành phố, chỉ viết về thành phố. Hè đường, mặt nhựa, cột điện, phòng trà, vũ trường, bin-đinh, gái điếm, khách chơi, quần ống tủm và đợt sống mới xếp chồng lên nhau trong những nội dung tiểu thuyết ngột ngạt đồng dáng. Phải phá vở sự giam nhốt choáng váng ấy. Phải đẩy ngòi bút vào những hành trình cần thiết tới những chân trời mới. Phải mở những cánh cửa khác vào đời, cho bắt gặp nhữnq hình thái sinh hoạt thiên hình vạn trạng đang diễn ra không chỉ ở nơi có lửa điện và nhà chọc trời, mà còn ở những vùng có ánh sáng của trăng sao chiếu soi xuống mênh mông ruộng đồng thôn xóm quê hương đất nước chúng ta. Tiểu thuyết ta hiện đang thiếu vắng, nhiều hơn bao giờ, những chủ đề phản chiến và làm sống lại những thực tế phong phú mới lạ khác biệt hẳn với thực tế cảnh trí phường phố.
Thôn dã và đời sống, con người thôn dã cùng những vấn đề, những thực tế, những khát vọng, những vươn tới của con người thôn dã, phải được đặt thành chủ đề sáng tác chính yếu. Tôi nghĩ những người “có thôn quê trong tâm hồn” Lê Xuyên có đủ điều kiện tạo dựng những vòm trời mới bên cạnh vòm trời phường phố đang ngột ngạt phủ trùm lên thế giới tiểu thuyết chúng ta hiện nay.

MAI THẢO

Phần 2.

Từ Cầu lấy chiếc đũa bếp xơ lại nồi cơm, rồi đặt chén mắm chưng trở lại trên mặt lớp cơm, xong xuôi, nó lấy nắp vung đậy lại. Đôi mắt của anh ta cay xè: hôm qua anh ta mắc vô trong nhà để qua bên con Phấn nên bỏ phế ba mớ củi phơi sương suốt đêm, đến chừng sáng nay đem vô chụm khói bay mịt mù…

Với lại suốt trong đêm rồi, sau khi bàn tính với con Phấn một lần chót về chuyện trốn đi vào ngày hôm nay, Tư Cầu về thao thức suốt đêm cho tới khi nghe con gà nòi điều phạch phạch vỗ cánh gáy vang rân ở sau chái hè…

Tư Cầu lấy một nhánh củi cào bớt than ra…

Vừa lúc đó, anh ta nghe tiếng sột soạt phía ngoài sân và liền theo đó là tiếng Phấn hỏi dồn tới:

– Anh Tư, anh thức chưa anh?

Tư Cầu vội chạy ra:

– Dữ hông, sao đến chừng nầy mới lội ra hả?

– Hổng có trễ đâu mà anh lo!… Sao sẵn sàng hết rồi chớ?

– Cái gì đâu mà sẵn sàng! Còn em, mọi việc ở trong êm ru hết hả?

– Nếu có trục trặc thì đã hổng ra đây được!

Nói đoạn, cô ta cầm tay Tư Cầu dắt vô chòi.

Vào đến nơi, Tư Cầu đứng nhìn Phấn không nháy mắt: hôm nay, Phấn mặc quần lãnh đen, áo bà ba vải bông và vắt trên cổ một chiếc khăn bàn lông màu hường lợt mới tinh… Mới đây mà Phấn coi khác hẳn, và khác nhiều cái thời kỳ còn chăn vịt trong chòi.

Đoạn Tư Cầu nhìn đến cái bao giấy nhựt trình mà con Phấn ôm nơi tay. Thấy thế, Phấn nói:

– Gói quần áo đó! Em chỉ đem theo vài bộ mới thôi chớ lấy hết theo kình càng lắm! Còn anh có xách theo cái gì hông?

Tư Cầu chỉ vào một “cuộn” quần áo lớn bằng đầu gối bó chặt bằng dây lạt dừa.

– Có nội bấy nhiêu đó!

– Anh gói gì mà đen một cục đó hả?

– Bộ quần áo vẫn thường mặc trong nầy đó mà.

– Ối thôi, anh liệng mẹ nó đi cho rồi! Lên trển đâu có xài thứ đó được. Nội bộ đồ phèn anh đang mặc cũng tệ mạt rệp rồi.

Tư Cầu tiếc rẻ:

– Thì mình cũng đem theo hờ hờ nó vậy, để rồi sau nầy chừng nào mình muốn quăng đi thì quăng chớ có khó gì!

Phấn gạt ngang:

– Thôi đi anh ơi, anh làm ơn bỏ nó lợi cho em. Em tính lên đến chợ còn kiếm mua một vài bộ quần áo khác cho anh nữa, chớ bộ anh đang bận cũng bạc thích bạc phếch, vác nó lên Sài gòn thiên hạ họ cười cho thúi óc!

Tư Cầu chép miệng:

– Cái điệu nầy ở trển cái gì cũng tốn hao quá cỡ! Chớ phải ở dưới nầy, bộ đồ đó xài ít ra cũng được bảy tám tháng nữa chớ chẳng phải chơi. Mà anh nghe nói ở trển người ta ít bận đồ đen lắm phải không em?

Nghe Tư Cầu muốn hỏi tầm ruồng, Phấn sốt ruột hối anh ta:

– Thôi đi, để lên trển rồi hãy biết… Anh thổi tắt đèn đi rồi mình dông cho sớm chớ!

Tư Cầu hấp tấp níu Phấn lại:

– Khoan đã! Để chờ anh dở cơm đem theo ăn dọc đường chớ hông thôi chết đói còn gì!

Phấn bực mình dậm chân chắc lưỡi:

– Ối thôi đi, từ đây lội qua lộ xe có xa xói gì mà anh phải bọc cơm theo như là đi ăn cấy vậy!

– Nhưng còn lên Trà-ôn hay đi xe dọc đường thì sao?

– Thôi đi ông nội ! Anh thiệt nhà quê nhà vườn dốt mít đặc… lên trển tiệm cơm, tiệm cháo thiếu gì hay là mình mua bậy một ổ bánh mì với măm cắc đường cát ăn đỡ cũng được, mà lại gọn bân.

– Nhưng anh lỡ nấu cơm hồi khuya rồi bỏ lợi lòi chết! Với có món mắm chưng nữa… Em nán đợi anh một chút để anh dở mang theo chớ bỏ uổng lắm… Nghe nói lên trên Saigon người i ta ăn đồ tây đồ tàu không hè. Như vậy biết chẳng nào mình mới nếm lại được món mắm chưng nầy nữa!

Nghe Tư Cầu than thở như vậy, Phấn cùng không nở làm gắt:

– Thôi cũng được! Anh vô gói mau mau đi, mà cái món mắm chưng đó, anh liệu làm sao cho vén khéo chớ để nó đổ ra dính quần áo hôi rình đó nghen!

Tư Cầu vội vả chạy vô bếp dở cơm ra gói trong tấm lá chuối xanh, đoạn để vào trong một cái mo cau cùng với chén mắm. Xong xuôi anh ta xách chạy ra.

Phấn tay ôm gói quần áo chực sẵn ngoài sàn chòi:

– Sao xong hết rồi hén!

Tư Cầu dợm trả lời nhưng rồi lại nín thinh, đứng khựng lại.

Phấn cau mày hỏi lớn:

– Cái gì đó nữa hả?

Tư Cầu lắp bắp nói

– Anh tính để di thăm qua bầy vịt và con trâu rồi hãy đi…

– Trời đất quỷ thần ơi! Vịt trâu gì cũng thây kệ mẹ nó anh cứ cà rà hoài thì đến trưa mới đi được ! Vậy mà hồi nãy làm bộ kêu là ra trễ, ra muộn!

Thấy Tư Cầu cứ dùng dằng không chịu đi, Phấn nhún vai lắc đầu thở dài:

– Thôi anh muốn đi thăm cái gì đó thi làm ơn đi cho mau đi! Anh thiệt hết nước… Bị lỡ tính trốn với anh nên phải ráng chịu, chớ anh cứ cái mửng đó hoài thì có ngày cũng xọc dưa ráo trọi…

Tư Cầu chẳng nói chẳng rằng dựng mo cơm bên cột chòi rồi chạy đi thăm sơ qua bầy vịt.

Thấy anh ta tới, bầy vịt tưởng đâu được cho ăn nên kêu cạc cạc vang ràn. Tư Cầu lính quýnh ngó tớ ngó lui một hồi rồi bỏ chạy qua bên con trâu Sấm.

Thấy con trâu vừa khịt khịt mũi vừa ve vẩy đôi tai, Tư Cầu quặn đau trong ruột. Anh ta chạy đến mở niệt buộc con Sấm ra, rồi vừa vổ vào cổ con trâu vừa nghẹn ngào than thở:

– Thôi mầy ở lại nghen Sấm! Tao mở hết giày buộc mầy ra đó, mơi sáng mầy có đói bụng thì liệu mà lội đi kiếm ăn…

Hai đứa nó vừa bước chân lên bờ mẩu để băng qua đồng hướng về phía lộ xe dưới La-Ghì lên thì nghe có tiếng ai chống xuồng ào ào phía bàu nước.

Phấn vội níu lấy tay Tư Cầu ngồi thụp xuống và kề tai anh ta hỏi nhỏ:

– Anh coi ai chống sồng ra đó?… Cái điều nầy sợ ở trỏng hay rượt theo tụi mình thì kể như… lúa hểt cả đám!

Tư Cầu hồi hộp nghểnh cổ lên nhìn về phía người chống xuồng và nó thở phào một cái rồi vui vẻ nói:

– Hổng sao đâu em ơi, cái thằng cha Sáu Giò nó đi gở câu đó mà!

– Vậy hả? Thiệt hai hú hồn hú vía… Nhưng mình cũng để cho nó mất dạng rồi hãy đứng dậy đi, chớ để nó thấy được thì phen này chỉ có nước… cạo đầu đi tu!

Tư Cầu lặng thinh ngoái cổ canh chừng cho xuồng câu đi khuất rồi khều Phấn:

– Bây giờ đi được rồi em à.

Hai đứa nó lại đứng dậy tiếp tục đi. Phấn ôm gói đồ dẫn tưuớc, còn Tư Cầu xách mo cơm lúc thúc theo sau… Và hai đứa nó cấm cổ rảo bước bước không trò chuyện gì hết, tuy mỗi người đều theo đuổi trong đầu những ý nghĩ riêng tư…

… Đên chừng thấy lố dạng hàng cây còng dọc theo bai bên bờ lộ xe thì trời đã sáng bét.

Tư Cầu chỉ về phía cây rơm chất bên bìa vườn cau ừ trước mặt rồi bảo Phấn:

– Hay mình vô đó lật cơm ra ăn lót dạ rồi hãy ra lộ xe nghen em!

Phấn định không nghe theo. Nhưng khi nhìn đến mo cơm tòn ten dưới tay Tư Cầu cô ta bèn đổi ý gật đầu :

– Anh tính vậy cũng được… Phải rồi, mình ăn phứt rồi liệng mo cơm nầy cho rồi chớ đem nó theo len xe coi hổng được!

Tư Cầu muốn mở miệng hỏi lại Phấn lại vi sao “coi hổng được” nhưng lại thôi, rồi rảo bước về phía cây rơm.

Đến nơi Tư Cầu chọn chỗ khuất ánh nắng chiếu, ngồi xuống mở banh mo cơm ra lấy chén mắm lóc chưng đặt ra một bên. Đoạn anh ta chạy đi bẻ một nhánh tre nhỏ để làm hai đôi đũa tạm.

Xong xuôi anh ta phủi tay và mời Phấn:

– Em ngồi xuống ăn bậy bạ hột chớ hông thôi lát đói nữa chết!

Thấy Phần còn đứng xớ rớ như muốn tìm chỗ ngồi anh ta lại chạy đi bẻ một ngọn lá chuối đem trải xuống cỏ rồi bảo:

– Em ngồi xuống đó hông thôi lấm quần hết.

Phấn thò lay rút xuống một chiếc guốc sơn mài dắt kèm sau sợi dây buộc gói đồ đem đặt trên tâu lá rồi rón rén ngồi xuống.

Cô ta nhìn mo cơm, chén mắm rồi nói:

– Thôi anh ăn một mình đi, em hổng đói…

– Coi, em phải ráng ăn dằn bụng ba hột chớ mình đi xe thi còn lâu mới tới chợ, như vậy đói rả ruột chớ phải chơi sao… Ở dưới nầy mình quen ăn cơm đi mần sớm, em nhịn, chịu sao được!

Thấy Tư Cầu nài ép như vậy. Phấn cũng tội nghiệp nên nói:

– Thôi được, để em ăn với anh cho có bạn!

Tư Cầu vội lấy hai cọng tre đưa cho Phấn:

– Em cầm đở cái nầy để gấp mắm ăn.

Phấn miễn cưỡng cầm lấy gấp chút xíu mắm chưng, đưa tay nhóm lấy chút cơm bỏ vô miệng nhai chẩm rải.

Trong lúc đó, Tư Cầu vừa bốc cơm vừa gấp mắm ăn ngon lành… Thỉh thoảng anh ta ngước lên giục Phấn ăn thêm, và cô chỉ gật đầu mỉm cười và ăn cầm chừng vậy thôi…

… Tư Cầu buông đôi cọng tre xuống, lấy tay quẹt miệng, rồi vừa xô mo cơm lại gần bên Phấn vừa bảo:

– Còn một chút, em vét hết đi kẻo tội!

Phấn lắc đầu:

– Em nuốt hết vô, thôi anh ráng ăn cho hết đi, nếu không thi bỏ đại lợi đó chớ gì!

Tư Cầu tiếc rẻ nhìn mo cơm, chén mắm rồi tẩn-mẩn đi gói lại đem nhét vô đóng rơm..

Phấn thấy vậy lên tiếng hỏi:

– Anh mần gì vày hả anh Tư?

– Ờ… anh đem nhét vô đây để có ai qua… muốn ăn thì lấy ăn…

– Ối anh sao lo chuyện bá vơ hoài, ai đâu mà đi ăn dọc đường dọc xá hổng biết!

– Ậy, mình ăn hổng hết thì để cho người khác họ ăn… Thiệt lừ cha sanh mẹ đẻ tới bầy giờ, hổng có lần nào anh đem đi quăng gần một chén mắm chưng ngon lành như thế nầy!

Phấn xí nhột tiếng đứng lên, nhét chiếc guốc vô chỗ cũ rồi hối nó:

– Thôi mình đi lên lộ để đón xe, chớ cà rà mãi ở đây để nó chạy huốt đợi chuyến sau lâu lắm!

Tư Cầu bẻ một cọng tre xỉa răng rồi vừa vung vai vừa nói:

– Bây giờ no bụng rồi… muốn đi đâu thì đi!

Rồi anh ta ngó quanh ngó quất:

– Cha, hông có chỗ nào có nước làm bậy vài ngụm thì đã quá!

Phấn chạy lại lôi anh ta đi:

– Thôi đi tía, để chút nữa lên trên rồi tía muốn uống năm ba lô nước trà huế gì đó uống ! Đi mau đi hông thôi trễ hết bây giờ…

… Hai đứa nó vừa ra gần tới lộ cái thì chiếc xe đò dưới La-Ghì lên cũng vừa chay trờ tới.

Anh lơ trên xe thấy có người ôm gói nên dơ tay kêu lớn:

– Đi Trà Ôn hông cô Hai?

Tư Cầu thấy xe chạy ầm ầm tớii rồi có người chỉ tay về phía anh ta la hét nên vội ngồi thụp xuống dưới lên bờ mẩu.

Phấn tức mình vừa lôi nó lên vừa tưa tay ngoắt xe lại.

Chiếc xe còn lê xa lộ mười thước rồi mới ngừng hẳn.

Phấn vừa rảo bước vừa cằn nhằn Tư Cầu:

– Anh mần gì kỳ cục vậy! Xe nó mời khách chớ bộ nó ăn thịt ăn cá gì anh sao anh lại trốn hả?

Tư Cầu xẻn lẻn đáp:

– Vậy hả!… Thuở giờ anh có đi xe đi cộ gì đâu mà biết. Vậy mà anh tưởng nó chỉ chỏ tính bắt tụi mình chớ!

– Hổng biết thì coi theo em mà bắt chước, chớ anh làm cái điệu đó thiên hạ họ cũng sanh nghi thêm. Tư Cầu vừa bước lẹ lẹ vừa cúi mình xuống với tay gỡ đám cỏ gay may mắc dính trên ống quần từ đầu gối trở xuống mà ban nãy vì ngồi thụp xuống một bên bờ mẩu nên không để ý.

Phấn liếc mắt thấy vậy véo nó một cái đau điếng:

– Để chút nữa lên xe rồi gỡ hông được sao!

Tư Cầu giựt mình bỏ vội ống quần xuống rồi chạy lúp xúp theo Phấn.

Đến nơi, anh lơ đã mở sẵn cửa xe ở hàng băng thứ nhì và đứng đợi một bên:

– Cô Hai đi Trà Ôn hả cô Hai? Đây có chổ ở trước này tốt lắm!… Cô có hành lý gì hông cô Hai?

Phấn vừa xăng xái bước lên xe vừa đáp:

– Tui chỉ có gói nầy đem theo mình đây thôi.

Cô ta vừa bước lên xe thì anh lơ đã đóng cửa xe lại cái rầm rồi hô “chạy”.

Phấn vội kêu giựt ngược:

– Khoan đã! Còn một người đi nữa nghen!

Anh lơ lại vội hô lớn lên Tốp! Tốp! Rồi anh ta quay qua hỏi Phấn:

– Bộ cái anh đừng lớ ngớ đó cũng có đi nữa sao?

Phấn quắt mắt nhìn nó:

– Bộ anh hổng cho đi sao?

– Đâu phải vậy… nhưng ảnh chẳng nói năng gì hết ai biết…

Anh lơ nói xuôi theo vừa nhảy xuồng ngoắt Tư Cầu lại.

Tư Cầu chạy lới đứng thở hổn hển lóng ngóng nhìn lên xe kiếm Phấn.

Anh lơ vừa chạy lại mở cửa phía băng sau và kêu Tư Cầu:

– Lại đây nè anh Tư.

Anh lơ vội chạy lại vừa nhìn bộ quần áo mốc thích của Tư Cầu vừa nói:

– Cô Hai để ảnh ngồi băng sau với tui hổng được sao cô Hai?

Phấn sẵng giọng đáp:

– Để ảnh ngồi đây với tui!… Anh tui đó mà!

– Vậy hả… cô hổng nói trước ai biết đâu!

Anh lơ vói tay mở cửa băng trước cho Tư Cầu leo lên, nhưng vẫn ngó chăm bẳm anh ta với đôi mắt đầy hoài nghi… Rồi anh ta nhún vai, đóng rầm cửa lại và vừa đeo tòn ten bên hông xe vừa hướng về phía sớp phơ la lớn “chạy”…

Chiếc xe đò lại cà rịch cà tang tiếp tục cuộc hành trình…

Hành khách ngồi trên xe chứng kiến cảnh “lộn sộn” ban nãy nên đầu ngoái cổ nhìn cặp Tư Cầu.

Phấn thì ngồi thản nhiên như không, ngó thẳng về phía trước, còn Tư Cầu mắc cở lúng túng cúi gầm mắt xuồng gỡ đám cỏ may còn dính cứng trên hai ống quần…

Chiếc xe được trớn mổi lúc càng chạy mau thêm.

Đầy là lần đầu tiên Tư Cầu mới được dịp đi xe hơi.

Gió tạt ù-ù làm cho nó lùng bùng hai lỗ tai. Nhưng xe chạy được mười cây số thì tiếng giỏ ù-ù ấy hoà lẫn với tiếng máy xe nổ đều đều làm cho anh ta thấy buồn ngủ, nhướng mắt hết nổi và phải gục lên gục xuống mấy lần.

Và mỗi lần anh ta sắp sửa ngoẻo cố qua một bên là Phấn lấy cùi chỏ thúc vô hông anh ta một cái làm cho anh ta giựt mình mở choàng mắt ra.

Lối gần 11 giờ thì xe lên đến chợ Trà-ôn.

Như đã sắp đặt sẵn đâu ở trên xe, liền khi bước xuống đất là Phấn dẫn Tư Cầu đến thẳng tiệm hót tóc.

Đời nào tới giờ Tư Cầu quen hớt lóc theo lối vườn: ở trần trời ngồi trên ghế đầu để hớt với cái tong-đơ lục nhách, với con dao cạo cùn mằn, và ít lắm là ba tháng mới hớt một lần nên lúc thường phủ ót dày bịt.

Phấn nhét vào tay anh ta cái giấy năm đồng:

– Đây nè, anh cầm tiền vô hớt tóc đi để em qua chợ lo sắm sửa một vài bộ quần áo cho anh.

Tư Cầu lựng khựng đứng lại hỏi:

– Em đi nhớ trở lại đây mau mau nghen!

– Ừ mà nếu anh có rồi trước cũng ngồi đó đợi chờ đừng có đi đâu bậy bạ nghen!

– Ừ mà hổng biết ở đây họ hớt cái đầu ăn bao nhiêu tiền bả em?

– Ối, ai biết đâu mà anh hỏi! Thì chút nữa hớt rồi hỏi người ta… mà thế nào cũng mắc hơn ở dưới minh đó nghen ! Thôi đi vô hớt cho mau đi!

Tư Cầu xớ rớ đi vô tiệm.

Một anh thợ đã chực sẵn, thấy khách vô vội lấy tấm khăn choàng phủi phạch phạch lên trên chiếc ghế trống và nói:

– Ngồi đây cậu Hai!

Tư Cầu ấp úng:

– Dạ tui… hớt tóc!

Anh thợ nhìn cái đầu chùm bum của anh ta mĩm cười, dơ tay chỉ lên ghế:

– Mời cậu Hai ngồi vô!

Tư Cầu rón rén ngồi lên mép cái ghế có nệm êm, có lưng dựa và tay lựa đàng hoàng, và ngồi cứng đừ giữ lưng thẳng băng.

Anh thợ sẽ kéo nó xích vô và choàng khăn vào.

– Cậu Hai hớt kiểu nào? đờ thi cua, ma-ninh, hay ca-rê?

Tư Cầu lúng túng không biết trả lời làm sao nên đành nói đại:

– Chú hớt như kiểu cũ.

– Dạ, bị đầu cậu tóc ra bùm xùm quá mất hết cái chớn cũ nên tôi hổng phân biệt nó ra kiểu nào hết…

– Vậy hả… À, mà hớt chải cũng được đó chú!

– Được rồi, hớt chải… nhưng cao hay thấp?

Tư Cầu nghĩ bụng ở trên nầy sao hớt lóc mà cũng rắc rối quái, ở dưới vườn hể leo lên ghế là anh thợ rút tong-đơ đẩy liền… không biết phải hớt cao thấp như thế nào nên nên cậu trả lời phóng chừng:

– Chú hớt cho… vừa vừa cũng được…

Anh thợ đoán sơ cũng hiểu được người khách hàng mình mới ở dưới vườn lên nên không hỏi thêm nữa và bắt tay vào việc.

Tư Cầu ngồi ngó châm bẩm vô tấm kiểng lớn đằng trước mặt để coi anh thợ hớt làm gì.

Anh thợ lấy bông phấn chậm chậm nơi mặt và xung quanh rìa tóc làm cho Tư Cầu thấy nhột nhột và mùi phấn bay thơm phức. Anh ta nghĩ bụng: cái điệu nầy mà lau không sạch, lát nữa ra đường mặt mày quằng quện hết… Rồi cái tong-đơ hớt tóc êm rơ chớ không phải vừa kêu kéo két vừa giựt tóc như thứ xài ở dưới vườn…

Chưa gì mà một đống tóc đen nghịt, lớp mắc trên khăn choàng, lớp rơi đầy dưới đất.

Đến chừng tỉa tóc, anh thợ lại hỏi:

– Cỏ để ngọn hông cậu Hai?

Tư Cầu lắp bắp nói:

-… Sao cũng được.

Anh thợ đưa kéo xởn luôn xuống một mớ tóc ngọn nữa.

Đến chừng cạo. Tư Cầu ngạc nhiên và thích thú khi nhận thấy con dao cạo trên nầy sao bén và đến lúc anh thợ kéo cho anh ta nằm ngửa ra ghế để cạo mặt, anh ta càng lấy làm lạ : ở vườn quen ngồi khom lưng trên ghế đẩu chớ đâu có được dựa bật ngửa một cách… êm ru như thế nầy… và anh thợ cạo mặt, cạo vành lỗ lai thật khoái khiến Tư Cầu lim dim ngủ…

… Anh thợ vừa đỡ anh ta lên vừa hạ cái miếng dựa cổ xuống nghe cái “rẹt” làm anh la giựt mình mở choàng mắt ra, và tưởng là hớt xong rồi nên nhỏm người đứng dậy. Anh thợ nhẹ tay giữ anh ta lại, và vò chút xíu dầu thơm trên tóc rồi lấy bình nước bơm xịt tứ tung lên tóc lên mặt Tư Cầu làm anh ta thấy nhột nhột… mùi dầu thơm rẻ tiền bay hăng hăng và Tư cầu nghĩ thầm: chắc thứ nầy mình nghe thiên hạ thường kêu là “nước đái xẩm” đây mà! Và tự nhiên anh ta mĩm cười…

– Chải bảy ba, hay năm năm hả cậu Hai?

Nghe anh thợ hớt tóc hỏi bất tử như vậy. Tư Cầu giựt mình và không biết phải trả lời làm sao. Túng quá. anh ta nói đại:

– Thì chú liệu chải làm sao coi… cho được đó thì chải!

Từ hồi nào tới giờ, nghĩa là lừ hồi còn cạo trọc để chôm mỏ ác, qua thời kỳ hớt ca-rê cho đến khi để chải, anh ta cũng chẳng để ỷ chải bảy ba, năm năm gì đâu mà biết để trả lời cho anh thợ hớt tóc! Hồi còn ở nhà mỗi lần nhảy xuống rạch tắm xong là anh ta chỉ ngữa đầu xuống nước để “xước lông gà”, rồi lấy hai tay vuốt vuốt tóc cho ráo… thế là xong, chớ có rờ mó tới cây lượt hay săm soi trước mặt kiếng để lấy “đường” trên tóc đâu!

Phần anh thợ hớt tóc nghe anh ta nói vậy mĩm cười rồi chải bảy ba đại.

Xong xuôi, anh thợ lấy bàn chải quào quào vài cái trên cổ, trên mép tai của Tư Cầu, rồi tháo khăn choàng ra phủi phành phạch lên trên quần áo anh ta và nói:

– Xong rồi đó cậu! Cậu coi tui o bế cái đầu cậu kỳ này bảnh tỏn lắm đa nghen!

Nghe nói vậy, Tư Cầu ngó lên mặt kiếng ngoẻo đầu qua lại để ngắm nghía rồi nói:

– Ừ… coi bộ cao ráo và nhẹ nhỏm lắm!… Chú lấy bao nhiêu vậy chú?

– Dạ có ba đồng thôi cậu à!

Tư cầu chưng hửng:

– Ý lấy gì mà lấy cao vậy chú?… Dưới tui người ta ăn có đồng rưỡi hè!

Anh thợ vẫn cười ngọt ngào nói:

– Hổng ai ăn mắc đâu cậu à! Trên nầy tụi tui hớt đàng hoàng và xài toàn đồ tốt nên hớt êm rơ… đó cậu coi !

Tư Cầu nghe anh thợ nói vậy cũng xuôi tai nên móc tờ giấy năm đồng của Phấn trao cho hồi nãy đưa ra :

– Đây, chú thối lại tui hai đồng đi!

Lấy hai đồng bạc bỏ vô túi rồi, Tư Cầu bèn đi ra đằng trước tiệm đứng chờ Phấn trở lại.

Thấy anh ta đứng lóng ngóng, anh thợ hớt tóc bèn lên tiếng:

– Cậu có đợi ai thì vô trong này ngồi nghỉ chưn chờ hơi sức đâu mà đứng hoài vậy!

Tư Cầu lủi thủi đi vô.

Anh thợ hớt tóc chỉ mấy cái ghế đặt dựa theo vách rồi nói:

– Cậu ngồi đó chơi ! Có tờ nhựt trình mới cậu cầm đọc cho đỡ buồn… À mà có cái tin “ăn cắp năm lượng vàng cuốn gói theo trai” ở dưới Giá-Rai Bạc-Liêu đó hay quá cậu à!

Tư Cầu giựt mình quơ lấy tờ bảo, miệng hỏi dồn:

– Đâu ? Cái tin đó đăngg ở chổ nào chứ?

Anh thợ ghé đầu vào và lấy ngón tay chỉ trên tờ báo:

– Đây nè ! Cái tin đăng lớn bằng chiếc chiếu bông đó bộ cậu hổng thấy sao?

Rồi anh lại chép miệng than:

– Thiệt con gái đời này quá sức!… Mà cái thằng nào quơ được con đó kể cũng giỏi chớ phải chơi đâu! Giỏi vậy chớ cũng bị ông cò Bạc-Liêu chốp óc rồi, phen nầy chắc nó ở tù rục xương!

Tư Cầu nghe anh thợ nói một hơi nên càng… rối ruột. Anh ta vội nắm chặt lấy tờ báo, gục sát đầu xuống mặt giấy và lầm thầm đánh vần cái tin… giựt gân ấy!

Tư Cầu đọc còn độ mười hàng nữa thì Phấn đã đến và đứng ở ngoài cửa tiệm kêu vọng vô:

– Anh Tư!

Tư Cầu nghe tiếng Phấn kêu vội ngoái cổ ra đường:

– Đứng đó đợi một chút để anh coi hết cài nầy rồi ra liền!

Phấn tức mình nói lớn:

– Coi sướng hông! Đứng đây đợi anh đè rồi trễ nải hết, rồi làm sao lên Cần-thơ cho kịp trước tối hả?

Nghe Phấn nói vậy Tư Cầu hoảng hốt buông tờ báo xuống, rồi vừa lấm lét liếc xéo anh thợ hớt tóc vừa lấy tay khoát khoát ra hiệu bảo Phấn im.

Phấn ngấc nhiên vì thấy sao bổng nhiên anh ta sanh chứng như vậy, đứng chống nạnh châm bẩm trước cứa để chờ anh ta ra…

… Phấn đã chực sẵn:

– Anh mê cái gì ở trỏng mà tui kêu năm lần bảy lượt anh hổng chịu ra chớ hả?

Tư Cầu níu nó đi cho khuất cửa liệm mới đứng lại ngó dáo dác bốn phía rồi hạ giọng nói:

– Coi chừng nguy tới nơi rôi đa em!

Phấn ngạc nhiên hỏi lại:

– Anh nói cái gì mà nguy tới nơi?

– Anh mới coi nhựt trình trong tiệm hớt tóc đây nè… ở trỏng người la đăng cái vụ cuốn gói theo trai đó !

Phấn cau này:

– Ủa lạ vậy cà! Sao mới đây họ lại biết mình đi trốn mà đăng tin liền… Anh nói sao chờ nhựt trình hai ba ngày mới gởi xuống tới dưới nầy mà!

Tư Cầu vội giảng giải:

– Ậy hổng phải vậy đâu! Anh nói em nghe chưa có kịp… Vụ cuốn gói theo trai là ở dưới Giá-rai đó mà!

Phấn thở phào ra:

– Hèn chi! Cái chuyện xảy ra tít mù ở dưới ăn nhập gì với mình mà anh cũng nói làm em hồn vía lên mây!

Tư Cầu sực nhớ đến hòàn cảnh hiện tại của mình nên đâm ra lo ngang:

– Thiệt anh đọc xong cái tin đó rồi tứ chí bủn rủn hết trọi… không khéo mình vướng cái cảnh đó thì nguy. Em coi chừng cho kỹ nghen, chớ để hai đứa mình mới ló mặt lên Cần Thơ kế bị nắm chóp thì kể như chết một cửa tứ đa em!

Phấn gạt ngang:

– Ối, sao anh cứ lo tầm xàm hoài! Năm thuở mười thì mới có xảy ra một chuyện như vậy chớ bộ ai cũng vậy hết sao?

Tư Cầu nhăn nhó nói:

– Biết đâu mình gặp cáí giờ xui xẻo thì sao ! Mà anh ngán quá em à… hồi đó, anh đã cản em đừng lấy vòng vàng theo mà một hai gì em cũng hổng chịu nghe hết? Cái chuyện đó ở tù thắt họng chớ bộ giởn sao!

Phấn bực mình:

– Cái anh nầy kỳ quà! Bộ bây giờ tinh đổ thừa hả? Người ta đã nó hông sao mà cứ theo cằn nhằn cửi nhửi hoài hè!

Mãi đến bây giờ Phấn mới để ý đến cái đầu mới cúp của Tư Cầu nên đứng khựng lại, ngắm nghía một hồi rồi gật gù khen:

– Ừ họ cúp đầu cho anh, coi được ớn! Phải bây giờ tóc tai cao ráo, mặt mày sáng láng hơn không!… Chớ hồi trước anh để sao u trệ quá mà!

Tư Cầu xẻn lẻn đưa tay vuốt vuốt phía sau ót rồi cười xòa…

Phấn vui vẻ đưa tay níu nó:

– Thùi đi chớ!

– Ừ… mà đi đâu hả em?

– Em dẫn anh xuống mé sông cho anh tắm cái đã!

Tư Cầu ngần ngại:

– Nhưng ở dưới nghe xuồng rầm rầm rồi tắm chỗ nào được hả em?

– Ối thiếu gì chỗ! Anh xuống lấy chỗ bực thạch tắm sướng lắm!

– Ừ, cũng được, chớ hớt tóc rồi hổng tắm xót trong mình ghê!

Rồi Tư Cầu nhìn thấy một cái gói mới nữa dưới tay Phấn nên nó lấy làm lạ hỏi chêm:

– Mới đây mà em mua cái gì ôm kè kè đó?

– À, chút nữa em quên khuấy! Em mới mua cho anh hai bộ quần áo mới đó mà!

– Cha, chưa gì mà em sắm chi tới hai bộ cho tốn hao quá vậy! Bộ quần áo anh đang bận và thêm một bộ mới nữa cũng dư quá rồi…

– Phải rồi, ở dưới vườn mình quanh năm tứ mùa tám tiết gì quết một bộ đồ cũng được nhưng bây giờ mình đi lên trên nầy thì phải có cái thay đổi mới được. Em mua cho anh một bộ bi-ra-ma xọc và một bộ bà ba trắng đó anh à!

Tư Cầu nhăn nhó chắc lưỡi:

– Trời ơi cha sanh mẹ đẻ tới bây giờ có lần nào anh bận bi-ra-ma đâu mà em mua hổng biết! Mà em mua chi đồ trắng bận mau dơ lắm! Phải chi em mua cho anh một bộ bà ba vải ủ đen thì còn được hơn…

Phấn vỗ vè nói:

– Anh sao kỳ quá… con trai mới lớn đứa nào cũng ham ăn diện se-sua, còn anh cái gì anh cũng bác ra bết!… Mà ở trển có lội ruộng lội đồng gì đâu mà anh sợ mặc đồ trắng mau dơ chớ!

Tư cầu buồn bả đáp:

– Thì cũng biết vậy rồi… nhưng bị hồi nào tới giờ mình quen bận quần cụt ở trần trùi trụi, ngồi đâu chà lết đó được, chớ bây giở dếch vô một bộ đồ trắng tinh… bứt rứt lắm em à!

– Biết rồi nó cũng quen chớ gì mà anh lo!

Tư Cầu làm thinh vừa đi vừa ngoái cổ nhìn kẻ mua người bán trong nhà lồng chợ…

… Phấn vói tay kéo kéo vạt áo và ống quần của Tư Cầu lại cho ngay ngắn, suông sẻ đoạn nó hỏi:

– Anh bận có vừa hông ? em mua độ chừng vậy mà coi bộ cũng hổng rộng lắm.

– Rộng thùng thình đây chớ hổng rộng!

– Vừa chớ rộng gì mà rộng kiều áo bi-ra-ma thì nó phải vậy coi mới được.

– Vậy hả ?

– Ý quên nữa dây nè, em mới chạy đi mua cho anh mọt đôi guốc nữa đó. Xuống rửa chưn lại rồi mang vô đi!

Vừa nói Phấn vừa đưa cho nó một đôi guốc vuông buộc tòn ten bằng một sợi ây lác.

Tư Cầu miển cưởng cầm lấy đôi guốc và cằn nhằn nói:

– Em bày đặt mua chi nữa hổng biết!

– Coi ! Ăn bận vầy rồi đi chưn đất cho ma coi hả!

Tư Cầu tháo dầy buộc đôi guốc ra rồi lủi thủi đi xuống mé nước rửa chân.

Xong xuôi anh ta lách-cách đi lên. Đến trước mặt Phấnanh ta thở phào một cái, rồi hỏi xụi lơ :

– Bây giờ đi đâu nữa đây?…

Phấn thấy bộ điệu của anh ta như vậykhông vừa ý, nhưng thản nhiên đáp:

– Đi kiếm ba hột cơm ăn chớ đi dâu nữa bây giờ!

– Ừ đi thì đi…

Tư Cầu lại lủi thủi ôm gói quần áo đi theo Phấn.

Hai đứa nó vừa ngồi yên trên băng xe, thì có thêm một người hành khách nữa bước lên ngồi khít bên Phấn.

Đó là một anh khách trú trạc hai mươi lăm tuổi, mặc áo sơ-mi, quần tây dài, tay xách cặp da căng phồng.

Thấy có người chen bên cạnh, Phấn nhíu mày nhích vô sát bên cạnh Tư Cầu. Cô ta càng bực mình hơn nữa khi thấy anh khách này lại còn ló ra ngoài cửa xí xô xí xào một hồi với một người đứng dưới đất, có lẽ là bà con ra tiễn chân.

Sau khi người nhà đi về rồi, anh khách mới quay nhìn sang Phấn và có vẻ muốn bắt chuyện làm quen.

Anh ta cầm cái nón cối vừa quạt quạt vừa nói bâng quơ:

– Cha, nóng nực quá ! Không biết chừng nào xe mới chịu chạy cho! Phấn ngạc nhiên vì sao anh khách nầy nôi tiếng ta sao sõi quá. Mới hồi nãy đây, ảnh còn tía lia như… chìm tàu kia mà.

Anh khách thấy Phấn có vẻ bớt cau có như lúc đầu nên làm gan ướm thử một câu:

– Dạ, cô Hai đi Cần Thơ?

Phấn làm mặt nghiêm chỉ khẽ gật đầu.

Anh khách như được trớn tươi cười xoay hẳn người về phía Phấn và một tay choàng gác lên đầu băng dựa:

– Nếu như vậy tôi cũng chung đường với cô Hai…

Thấy Phấn vẫn không hé môi, anh ta lại châm thêm một câu nữa:

– Cô Hai đi một mình hay đi với ai?

Phấn bắt buộc phải trả lời, giọng cộc lốc:

– Đi với anh tui đây…

Vừa đáp, Phấn vừa nắm lấy tay Tư Cầu và làm ra vẻ hết sức thân mật hỏi luôn:

– Anh có buồn ngủ hông anh Tư? Nếu anh muốn ngủ, anh dựa lên vai em đây nè…

Đằng này, anh khách nghe thay cái “cảnh” đó, nhíu mày cỏ vẻ hơi bực, rút cánh tay để trên bàng dựa xuống và ngồi lại ngay ngắn…

Còn Tư Cầu nãy giờ ngồi thừ mặt nhớ… đủ thứ hết ở dưới nhà. bỗng nhiên thấy Phấn níu tay và ăn nói… mùi mẫn quá nên anh ta đâm ra mắc cở. Anh ta liếc mau qua hai bên hành khách như để dò xem có ai để ý không, rồi hạ giọng nói:

– Ban ngày ban mặt, thiên hạ tứ giăng như vậy mà em làm gì kỳ quá…

Anh khách nghe lọt được câu ấy (vì tuy ngồi ngay lại chớ anh ta vẫn lóng tai, liếc mắt canh chừng bên phía cô gái) gục gặc đầu mỉm cười… Và anh ta mới soi mói nhìn kỹ Tư Cầu… Anh ta có vẻ suy nghĩ trong vài giây rồi như khám phá ra điều gì anh ta lại cười suýt bật thành tiếng và xoay người trở lại bên phía Phấn, cánh tay lại được gác vào chỗ cũ…

Phấn thấy Tư Cầu ăn nói tréo ngoe như vậy, tức đỏ mặt, nhưng vẫn giữ một giọng ngọt ngào nói tiếp thêm liền để khỏa lấp câu trả lời của Tư Cầu:

– Bộ anh mệt hả anh Tư? Hay là anh chóng mặt ? Đây nè, anh cầm lấy chai dầu Nhị-thiên-đường nầy mà xức cho nó đỡ.

Tư Cầu toan gạt đi nhưng quay lại thấy mặt Phấn hầm hầm, nó ngơ ngác chẳng hiểu gì ráo. Anh vừa định lên tiếng thì thấy Phấn mím chặt môi, quắc mắt nhìn như xoáy vào mắt anh ta và khẽ hất hàm chỉ về phía chai dầu. Tư Cầu vội cầm lấy chai dầu mở nút ra lấy ngón tay trỏ bịt miệng chai chấm lấy dầu đoạn xoa xoa lên mũi và hai bên màng tang, rồi trả chai dầu lại cho Phấn.

– Sao, anh thấy có đỡ bớt chút nào hông anh Tư?

Suýt chút nữa thì Tư Cầu trả lời lại rằng: “Đau ốm gì đâu mà đỡ với bớt” nhưng tốp lại kịp thời và lại nói xui lơ:

– Ờ… coi bộ cũng đỡ bộn…

Bên nầy, sau khi chứng kiến một cách kín đáo cái cảnh đó từ đầu đến cuối anh khách cũng định mở miệng nói châm chích hai đứa nó một vài câu nhưng anh lại thôi và tươi cười đưa tay trái móc túi áo sơ-mi lấy ra cặp kiếng mát, đon đả chìa ra cho Tư Cầu vòng qua trước mình Phấn.

Cô này tò mò liếc xuống nhìn cặp mắt kiếng tròng màu xanh đậm và thấy luôn chiếc đồng hồ đeo tay mạ vàng lấp lánh trên cườm tay của anh khách.

– Đây anh Hai, anh lấy kiềng này mà đeo cho nó khỏi chói mắt. Như vậy cũng đỡ chóng mặt nhức đầu lắm anh à…

Tư Cầu đưa mắt nhìn Phấn để xem ý tứ như thế nào, thì thấy cô nầy lắc đầu nhưng nét mặt đã hết cau có. Anh ta đánh bạo trả lời:

– Cám ơn chú, tui thấy trong mình cũng dễ chịu rồi…

– Vậy hả? Nhưng khi nào anh Hai có cần nói với tôi nghen!

Tư Cầu mỉm cười gật đầu. Anh khách lại cầm lấy nón quạt lia lịa và nói như than một mình:

– Cha! Xe đầy hết mà sao mấy chả không chịu chạy cà! Cái điệu nầy lên Cần Thơ chắc trễ chuyến xe Saigon chiều rồi!

Bên nầy, Phấn nghe như vậy, quay phắt lại hỏi liền :

– Hổng dám nào chú cho tui hỏi thăm một chút…

Anh khách thấy Phấn chịu “mở miệng” mừng rơn và sốt sắng đáp:

– Dạ được mà cô Hai! Cô Hai muốn hỏi thăm chuyện chi?

Phấn ngập ngừng:

– Hồi nãy chú nói trên Cần-Thơ còn có chuyến xe chiều lên Saigon nữa phải hông chú?

Anh khách không trả lời mà hấp tấp hỏi lại:

– Bộ cô Hai cũng tính đi Saigon nữa phải không?

– Dạ phải.

– May quá… nếu vậy thì tôi cũng đi cùng đường rồi. Đi có bạn cũng vui hén cô Hai!

Phấn không biết trả lời sao nên lúng túng “dạ” một tiếng rồi nín thinh. Anh khách nhớ trực lại câu hỏi của Phấn nên vội nói tiếp:

– Chút nữa tôi quên phứt rồi: thường thường trên Cần-Thơ còn có chuyến đi Saigon nữa cô Hai à! Nhưng chiếc xe mình đi đây nó cứ nằm chưa chịu chạy thì tới chừng lên trển chắc trễ hết.

Thấy Phấn có dáng suy nghĩ anh khách lại hỏi thêm:

– Chắc cô Hai cũng bị lỡ chuyến xe đi Saigon dưới nầy như tôi nên mới tính lên Cần-Thơ chớ gì!… Thiệt nhà ai ác ôn, nhè cái ngày mình đi Saigon mà ra bao xe đi rước dâu mới ngặt chớ!

Phấn mỉm cười:

– Tui cũng bị lỡ xe như… chú vậy.

Anh khách do dự một lát rồi lại lên tiếng:

– Tôi hỏi câu nầy cũng hơi… kỳ một chút, chẳng hay cô Hai và anh Hai đây đi lên trên có việc chi?

Phấn hơi luống cuống:

– Dạ, tui với anh Tư đây lên trển… thăm bà con.

– Người bà con đó ở đường nào vậy cô? Tôi hỏi vậy để nếu phải đường tôi biết, tôi chỉ sơ trước cho cô Hai lên trển kiếm dễ hơn.

– Dạ tui nghe nói dì Tám tui bán trái cây trong chợ Cầu-ông-Lãnh…

– Ý trời ơi! Nhà cửa ở trên Saigon mà cô chỉ biết lơ mơ như vậy rủi tìm không ra, bơ vơ không nơi nương tựa… kẹt lắm đó cô Hai! ở trển, người ta đâu có ăn ở thiệt thà như dưới mình!

Phấn cúi đầu có vẻ suy nghĩ, còn Tư Cầu lo âu khi nghe câu chuyện trao đổi giữa hai người.

Thấy thế, anh khách tìm lời an ủi:

– Tôi nói là nói phòng xa vậy chớ không đến nỗi nào đâu. Nếu cô Hai nói có dì… dì Tám phải không cô… bán trái cây trong chợ Cầu-ông-Lãnh thì tìm chắc phải ra. Mà đến nước cùng đi nữa, cái nước tứ cố vô thân thì còn có tôi đây chi!… Tôi nói như vậy là nói thiệt tình chứ không phải khoe khoang hay có ý gì khác đâu…

Phấn không biết trả lời làm sao nên nín thinh nhưng cũng thấy an tâm rất nhiều về việc lên Saigon.

Vừa lúc đó xe bắt đầu chạy. Anh khách vớ được dịp này để bắt chuyện lại với Phấn:

– Dữ hông! Bây giờ nó mới chịu chạy cho!

Phấn thấy xe chạy cũng hớn hở nên trả lời câu nói của anh khách bằng một nụ cười mỉm.

Anh khách cười đáp lại, rồi lim dim đôi mắt ranh mãnh nhìn lại Phấn và buông thõng hai tiếng nho nhỏ:

– Dữ hông…

Phấn hiểu ý, mắc cỡ đỏ mặt và cúi gầm xuống nhìn vào gói quần áo để trên đùi..

Đường xấu, máy cũ, chiếc xe đò chạy vừa dằn vừa kêu điếc tai. Một hồi lâu, Phấn làm gan quay mặt qua bên anh khách hỏi:

– Hổng biết chừng mình lên tới nơi có còn kịp chuyến xe nào đi Saigon nữa hông hả chú ?

Anh khách nghe không rõ vì tiếng máy xe, thùng xe kêu ầm ầm, nên nhích lại gần Phấn chút nữa và vừa nghiêng đầu xuống kề bên mặt Phấn vừa hỏi lại:

– Cô nói gì đó cô Hai?

– Mình lên trên Cần-Thơ có kịp chuyến xe Saigon hông chú? Anh khách đưa tay lên xem đồng hồ rồi đáp :

– Cha, cái điệu nầy cũng một may một rủi cô Hai à! Nhưng tôi sợ trễ quá!

Phấn lo ngại hỏi thêm:

– Nếu rủi trễ rồi còn có cách nào khác để lên Saigon hông chú?

– Thiếu gì, hoặc mình đón tàu đi hay là mình kiếm chỗ ngủ lại một đêm rồi đi chuyến xe khuya lên Saigon…

Phấn thật thà hỏi tiếp:

– Nhưng tui hổng có ai quen ở trên hết…

Anh khách cười:

– Ối, cô hơi sức đâu mà lo chuyện đó. ở trên nhà ngủ lền khên mình mướn phòng ngủ đỡ một đêm rồi đến khuya hay sáng gì cũng có chuyến xe lên Saigon hết. Được rồi, để lên tới Cần-Thơ, có gì tôi sẽ sắp đặt cho… Tôi cũng đi cùng đường với cô Hai mà!

– Cám ơn chú lắm! Thiệt tôi cũng hên lắm nên mới gặp chú…

Anh khách thích thú cười thành tiếng và nhích lại sát gần Phấn thêm một chút nữa và nói:

– Phần tôi, tôi cũng hên lắm nên mới gặp cô Hai… Ai dè đâu lỡ chuyến với cô Hai như vầy…

Phấn nghe anh khách nói nín thinh nhưng không thấy bực mình chút nào. Một hồi lâu như nhớ trực lại, cô quay mặt qua hỏi anh khách:

– À tui hỏi câu nầy chú đừng giận nghen!

– Sao cô Hai nghĩ vậy! Tôi đời nào dám giận cô Hai…

– Hồi xe chưa chạy sao tui thấy chú nói chuyện với người bà con châm rặt là tiếng Tàu, mà tự nãy giờ chú lại sõi tiếng Việt quá vậy?

Anh khách chờ cho Phấn hỏi hết câu, cười lớn:

– Tưởng cô Hai hỏi cái gì chớ! Nói thiệt với cô Hai tôi là người Tàu rặt ròng nhưng ông già tôi ổng lại cho tôi đi học ở trường Việt từ lớp Năm cho đến khi thi Tiểu-học, tôi đậu bằng Tiểu-học rồi đó cô Hai! Vì vậy hiện nay tôi đọc viết chữ Việt cũng xuôi róc chớ đừng nói gì đến việc “nói” không thôi!

Phấn gật đầu:

– Hèn chi chú ăn nói thạo quá!

Anh khách cười càng thêm tươi và cánh tay anh gác lên chỗ dựa sau lưng Phấn lại được hạ lần xuống thêm một chút.

Trong lúc đó, tiếng xe chạy êm tai và gió thổi mát mặt làm cho Tư Cầu thấy bắt đầu buồn ngủ. Anh ta lấy gói quần áo đặt lên băng dựa rồi kê đầu gối lên cho đỡ đau cổ mỗi khi xe xóc dằn. Xong anh ta khoanh tay lên trước ngực và bắt đầu lim dim…

Phấn để ý thấy, định kêu anh ta dậy nhưng không biết nghĩ sao lại thôi và bỗng dưng cô ta lại mỉm cười một mình.

Một hồi lâu sau, anh khách lại lên tiếng:

– Anh ngồi bên cô Hai đó chắc là bà con trong nhà phải không cô Hai? Phấn không biết trả lời sao cho xuôi nên nói mập mờ:

– Hổng phải bà con thiệt, nhưng… cũng như bà con…

Anh khách có vẻ không vừa ý về câu trả lời lơ lửng đó, nên soi mói nhìn hai gói quần áo của Phấn và Tư Cầu như dò xét:

– Cô Hai lên Saigon rồi lâu mau mới về?

– Dạ… chắc hơi lâu lâu…

– Ủa, bộ cô Hai không tính trước chừng nào về sao?

Phấn do dự một hồi rồi đáp:

– Hổng nói dấu gì chú, hai đứa tôi tính lên kiếm chuyện mần ăn…

– Mà cô Hai với anh… anh Tư đây tính lên trển làm ăn gì đây? Ở trển của khó người đông, cái gì một chút cũng phải mua, phải sắm hết chớ bộ dễ dãi như dưới mình sao!

Rồi như khám phá điều gì, anh ta hỏi vặn lại Phấn:

– Cô Hai ở Trà-ôn ở nhằm xóm nào vậy cô?

– Tui hổng có ở tại chợ. Tui ở dưới Rạch Chiếc mà!

– Ủa, lóng nầy lúa sắp chín đông ken rồi mà cô Hai với anh Tư đây lại bỏ đi lên Saigon kiếm việc làm ăn… Sao không đợi qua Tết rảnh rang rồi đi có tiện hơn không cô Hai?

Phấn bị anh khách hỏi dồn như vậy, nổi dóa:

– Chú nầy kỳ hông! Tui muốn đi chừng nào thây kệ tui, mắc mớ gì mà chú hỏi tới chớ!

Anh khách xuống nước:

– Ậy, cô Hai nghĩ bậy cho tôi rồi! Tôi hỏi đây không phải là tôi muốn xía vô chuyện riêng của cô Hai, nhưng tôi có lên xuống Saigon bỗ hàng cho ông già tôi hoài nên tôi biết rành lắm cô Hai à. Ông già tôi là chủ tiệm chạp phô, tiệm chú Ựng nên hông nhà lồng chợ đó cô Hai! Tôi đi Saigon chuyến nầy là lên ở luôn, tôi lên làm tài phú cho một tiệm bán sắt vụn trong Chợ lớn.

Phấn tò mò hỏi chận:

– Vậy chú đây là con của chú Ựng? Mà sao chú hổng ở nhà coi sóc cái tiệm lại lên Chợ lớn, Saigon đi mần công cho người ta vậy?

Anh khách thấy Phấn để ý đến việc riêng của mình nên phấn khởi kể luôn:

– Không nói dấu gì cô Hai, ở dưới nầy thì đã có hai vợ chồng anh Hai tôi lo phụ giúp ông già rồi. Như vậy nữa rồi ảnh cũng kế vị làm chủ luôn cái tiệm đó. Phần tôi, chưa vợ chưa con lổng chổng một mình, chẳng lẽ già đời ở đó để làm công trong tiệm của ông già? Tôi nghĩ xa nghĩ gần hoài, rốt cuộc rồi phải tính đến việc bay nhảy với người ta chớ! Năm nay tôi hai mươi ba tuổi đầu rồi chớ phải nhỏ nhít gì sao! Thời may, tôi có ông chú buôn sắt trên Chợ lớn mới gởi thơ xuống kêu tôi lên làm tài-phú cho ổng. Tôi không do dự gì hết, đi liền. Lên trển rồi mới lập nghiệp với người ta được chớ ở dưới nầy chạy hiệu hoài cũng buồn trong bụng lấm cô Hai à!

Phấn tán thành:

– Vậy là phải lắm! Tui cũng ở trong cảnh như chú vậy…

– Hèn chi!… Nhưng phần tôi thì đã có sẵn chỗ ăn chỗ làm, chớ cô Hai với anh Tư đây… đi lên trên đại như vậy kể ra cũng… gan lắm! Tôi nghĩ tới chỗ đó nên mới… xía vô công việc riêng của cô Hai như hồi nãy cô Hai cự nự tôi đó!

Nói đến đó, anh khách mỉm cười nhìn thẳng vào mất Phấn rồi tiếp:

– Chắc bây giờ cô Hai hiểu rõ bụng tôi, hết giận tôi rồi chớ? Tôi thấy hoàn cảnh của cô Hai và anh Tư đây tôi ái ngại nên tôi lo bá vơ vậy… Tánh tôi kỳ vậy cô Hai à!

Phấn lấc đầu:

– Không đâu, như vậy là chú tốt lắm!

– Cô Hai nói thiệt hay là nói xâm nói xéo tôi đó?

Phấn cười đáp:

– Thiệt mà ! Tôi nói xâm chú té vàng té bạc gì chớ!

Anh khách ngập ngừng một hồi rồi nói một hơi:

– Thiệt tình tôi thấy hoàn cảnh của cô Hai và anh Tư tôi không sao yên tâm được. Tôi tuy không lỏi đời gì cho lắm nhưng đi lại đó đây cũng đã nhiều, nhìn sơ qua cảnh của cô Hai, tôi cũng đoán được một vài phần… Bởi vậy từ đây cho tới Cần-Thơ rồi lên Saigon, nếu cô Hai thấy có bỡ ngỡ chuyện gì thì xin cô Hai đừng ngại, cô Hai cứ nói thẳng với tôi, tôi sẽ xin hết lòng lo liệu…

Thấy Phấn lặng thinh anh khách hạ thấp giọng hỏi nhỏ bên tai con Phấn:

– Tôi nói như vậy có điều gì không phải sao cô Hai? Bộ cô Hai còn giận tôi sao hả cô Hai?

Phấn mỉm cười lắc đầu, rồi khẽ thở dài cúi đầu ngó xuống gói quần áo và lấy tay vân vê mối dây buộc phía trên gói…

Một hồi lâu, cô ta liếc mắt nhìn qua Tư Cầu. Tư Cầu vẫn ngủ ngon lành, thỉnh thoảng đầu của anh ta từ từ gục xuống trước ngực rồi lại giựt dội trở lại ngả lên trên như cũ.

Phấn thấy gói quần áo của Tư Cầu kê sau cổ đã tuột xuống chèn sau lưng nó nên vói tay kéo ra. Tư Cầu giựt mình ngồi ngay lại, lấy tay dụi mắt rồi hỏi Phấn:

– Bộ gần tới rồi hả?

Phấn tức cành hông định mở miệng cự anh ta nhưng rồi lại ngao ngán thở dài và lắc đầu buông thõng một câu:

– Chưa tới đâu…

Chiếc xe chạy tới khoảng đường xấu nên dằn dữ… và bỗng nhiên Phấn nhận thấy một bên vai của mình được dựa êm vào một bên ngực của anh khách, không biết từ hồi nào!

Chiếc xe càng xóc, cô càng có một cảm giác dễ chịu và sao thấy được an tâm thêm rất nhiều.

Và cũng thật kỳ lạ chưa bao giờ Phấn thấy Tư Cầu xa cách mình như vậy.