vietmessenger.com
Vương Hồng Sển
(viết ngày 6 September 1993)
Post by Sơn râu 7 Jul 2024
Phần 10
Nhắc Lại Cảm Tưởng Riêng Khi Tôi Viết Bài Nguyễn Du Soạn Kiều Năm 1813
Hôm qua, 5-9 có một bạn đồng hương, đồng dần – tuổi 92, đến nhà, tôi cũng vừa dọn tủ sách bị mưa hai đám liền hôm qua và buổi sáng nầy, nóc dột, sách tuy chưa ướt, nhưng đề phòng, tôi quét dọn tủ sách vừa xong, thì anh nầy lại, và tôi chợt thấy anh đã lẫn nhiều và bắt tôi dửng dưng nhớ mình, may chưa lẫn đến thế, nhưng tự biết mình đã quá già và đã quá sống lâu…
Tôi nhớ lại và không cần tìm đọc bài viết cũ, tôi xin kể sơ cảnh ngộ người viết và người đọc một đoạn sách đã xưa. Tỷ như cảnh Nguyễn Du, theo ông Lê Thành Khôi định N.D. viết Truyện Kiều vào năm 1802 và tôi dám cãi lại là viết độ năm 1813, sau khi bắt gặp tập sách Hán Thanh tâm tài nhân…
Xin cho tôi sánh lại, và nói: Lục Vân Tiên, do Đồ Chiểu mù, viết thì cũng như một trái chín ép, và phải một người sáng suốt như N.D. viết, thì Truyện Kiều, như trái chín muồi, nên hương vị ngọt hơn nhiều.
Tôi đã từng sau ngày 30-4-1975, bị hất hủi khi đi lãnh thẻ kiểm tra và người bạn cố tôi, vì có làm cho Thép súng, đã bị suýt không cho lãnh chứng chỉ nhân dân, khi ấy và ngày nay tôi mới thấm hiểu Nguyễn Du năm 1802 đang trong cảnh cha là tham tụng triều Lê, anh là bạn chí thân của chúa Trịnh, tôi xét tình cảnh nát ngướu tâm can như tôi vào 30-4-75, không hứng khởi nào còn mà viết suôn sẻ được. Và tôi tự kết luận và xin trình người giàu kinh nghiệm dạy thêm.
Theo tôi người viết phải từng đau khổ và khóc nhiều thì viết mới nói được chút lòng và người đọc, theo tôi, cũng phải đã từng lâm vào thế kẹt, than như cá trên thớt như chim trong lồng, và năm 1802, theo tôi thì Nguyễn Du tích trữ những gì nghe thấy và khi được cho đi sứ năm 1813 mới viết văn ra hồn, và bao nhiêu tích trữ dồn dập mới tung hoành lên “văn” được. Và như vậy, mỗi phẩm viết, mỗi cảnh ngộ mỗi người, phải tùy thời tùy sự xếp đặt trên kia, chớ không nên quơ đũa cả nắm như đã thấy được.
Nói thêm nữa là thừa vì tôi xin chờ công luận cao minh phán xét.
Discover more from Son Rau
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
